ပစိဖိတ္သမုဒၶရာအတြင္းက ကမာၻ႔အႀကီးဆံုး စစ္ေရးေလ့က်င့္ခန္း

0
160

ဇူလိုင္ ၁
ဇြဲထြဋ္ဦး

ႏိုင္ငံေပါင္းစံုပါဝင္ၿပီး ကမာၻ႔အႀကီးဆံုးႏွင့္ ရက္အၾကာဆံုး စစ္ေရးေလ့က်င့္ခန္းျဖစ္သည့္ RIMPAC 2018 အား ဇြန္လ ၂၇ ရက္ေန႔တြင္ စတင္ခဲ့ေၾကာင္း ေၾကျငာခဲ့သည္။ ေလ့က်င့္ခန္းအား လက္ခံက်င္းပသူမွာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျဖစ္ၿပီး ေတာင္ပိုင္း ကယ္လီဖိုးနီးယားျပည္နယ္ႏွင့္ ဟာဝိုင္အီတို႔တြင္ အေျချပဳက်င္းပမည္ျဖစ္သည္။ ႏွစ္ႏွစ္လွ်င္ တစ္ႀကိမ္က်င္းပေသာ အဆိုပါေလ့က်င့္ခန္းအား အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွ ၁၉၇၁ ခုႏွစ္ကတည္းက အိမ္ရွင္အျဖစ္ လက္ခံက်င္းပခဲ့သည္။ ပစိဖိတ္ေဒသ အတြင္းရွိ ႏိုင္ငံမ်ားသာမက ေဒသျပင္ပရွိ ႏိုင္ငံမ်ားပါ ပါဝင္ၾကၿပီး Pacific Rim ေခၚ ပစိဖိတ္စက္ဝန္းေဒသတြင္ ႏိုင္ငံေပါင္းစံုမွ ေရတပ္မ်ား စုေပါင္းေလ့က်င့္ၾကျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။

ယခု ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေလ့က်င့္ခန္းတြင္ ၾသစေတးလ်၊ ဘရာဇီး၊ ကေနဒါ၊ ခ်ီလီ၊ ကိုလံဘီယာ၊ ျပင္သစ္၊ အိႏၵိယ၊ အစၥေရး၊ ဂ်ပန္၊ မကၠဆီကို၊ နယူးဇီလန္၊ ဂ်ာမနီ၊ ပီရူး၊ ေတာင္ကိုရီးယား၊ ေဟာ္လန္၊ သီရိလကၤာ၊ တြန္ဂါ၊ ၿဗိတိန္၊ အေမရိကန္တို႔ ပါဝင္ခဲ့ၾကသည္။ ထို႔အျပင္ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသ ႏိုင္ငံမ်ားမွ ဘရူႏိုင္း၊ မေလးရွား၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ စကၤာပူ၊ ထိုင္း၊ ဗီယက္နမ္တို႔ ပါဝင္သည္ကို ေတြ႔ရသည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာ ၂၀၁၄ ႏွင့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ားတြင္ ပါဝင္ခဲ့ေသာ္လည္း ယခုႏွစ္ RIMPAC ေလ့က်င့္ခန္းတြင္ ပါဝင္လာခဲ့ျခင္း မရွိေခ်။

RIMPAC က်င္းပရျခင္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္ကို ၾကည့္မည္ဆိုပါက Pacific Rim သည္ အျခားအမည္တစ္မ်ိဳးျဖစ္ေသာ “Rim Of Fire” ႏွင့္ လိုက္ဖက္စြာပင္ ေရေအာက္မီးေတာင္မ်ား ေပါမ်ားရာေဒသျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ငလွ်င္ေဘးအႏၲရာယ္ ႀကီးမားၿပီး ဤကဲ့သို႔ေသာ သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္မ်ား ရင္ဆိုင္ရပါက အေရးေပၚကူညီကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားအား အခ်ိန္မွီစုဖြဲ႔ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေစရန္အတြက္ ျဖစ္သည္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ RIMPAC ေလ့က်င့္ခန္းမ်ားတြင္ ကုန္းေရႏွစ္သြယ္ သေဘၤာမ်ား၊ ကမ္းထိုးသေဘၤာမ်ား၊ ေဆး႐ုံသေဘၤာမ်ား ပါ၀င္ဖြဲ႔စည္းကာ ကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကိုသာ ဦးစားေပးေလ့က်င့္ၾကၿပီး စစ္ေရးဆိုင္ရာ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ားအေနျဖင့္ စစ္ေရယာဥ္မ်ား ပံုစံမ်ိဳးစံုျဖင့္ေမာင္းႏွင္ျခင္း၊ ကမ္းတက္စစ္ဆင္ေရးကို အကန္႔အသတ္ျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းတို႔အား လုပ္ေဆာင္ေလ့ရွိသည္။

လက္ရွိ က်င္းပေနေသာ ၂၀၁၈ ေလ့က်င့္ခန္းတြင္မူ အနည္းငယ္ကြဲျပားျခားနားေနေၾကာင္း ေတြ႔ရသည္။ ယခင္ႏွစ္မ်ားက ပါဝင္ေလ့က်င့္ခဲ့ေသာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသည္ ယခုႏွစ္တြင္ ႏႈတ္ထြက္ခဲ့သည္။ ထိုသို႔ျဖစ္ရျခင္းမွာ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ အေရးအခင္း၌ ႏိုင္ငံမ်ားစြာႏွင့္ အဆင္မေျပမႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္း၊ Djibouti ႏိုင္ငံတြင္ အေမရိကန္ တပ္ဖြဲ႔ဝင္တစ္ဦးမွာ တ႐ုတ္ဘက္မွ ေလဆာေရာင္ျခည္ႏွင့္ ပစ္ခတ္သည္ကို ခံခဲ့ရေသာေၾကာင့္ ထိခိုက္မႈျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္း စသည္တို႔အျပင္ အျခားျပႆနာမ်ားစြာေၾကာင့္ တင္းမာမႈမ်ားကို ႀကံဳေတြ႔ေနရျခင္းလည္း ပါ၀င္သည္။ အဆိုပါျပႆနာမ်ားေၾကာင့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေလ့က်င့့္ခန္းတြင္ ပါဝင္ရန္ ဖိတ္ၾကားျခင္းလည္း မရွိခဲ့ေပ။

ေလ့က်င့္ခန္းအစီအစဥ္ ေျပာင္းလဲမႈအေနျဖင့္ ယခင္ႏွစ္မ်ားက သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္ ကယ္ဆယ္ေရး ေလ့က်င့္ခန္းမ်ားသာ ဦးစားေပးေလ့က်င့္ခဲ့ေသာ္လည္း ယခုႏွစ္တြင္မူ လက္နက္ပစ္ခတ္မႈဆိုင္ရာ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ားပါ ထည့္သြင္းေလ့က်င့္ခဲ့သည္။ အဆိုပါ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ားသည္ ဂ်ပန္ႏွင့္ အေမရိကန္တို႔၏ သေဘၤာဖ်က္ဒံုးပ်ံမ်ား ပစ္ခတ္သည့္ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ားျဖစ္ၾကၿပီး အင္အားႀကီးထြားလာေသာ တ႐ုတ္တပ္မေတာ္ကို တစ္ဖက္တစ္လမ္းမွ သတိေပးရာေရာက္သည္ဟု ဆိုႏိုင္သည္။

ေလ့က်င့္ခန္းတြင္ ပါဝင္ေသာ ႏိုင္ငံအမ်ားစုမွာ ၎တို႔၏ ေရတပ္သေဘၤာမ်ားကို အဓိကေစလႊတ္ခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံေပါင္းစံုမွ စစ္သေဘၤာ ၅၄ စီးႏွင့္ စစ္ေလယာဥ္၊ ရဟတ္ယာဥ္ စုစုေပါင္း ၂၀၀ စီး ပါဝင္ေလ့က်င့္ေနၾကသည္။ အႀကီးဆံုး စစ္သေဘၤာႀကီးမ်ားအျဖစ္ အေမရိကန္ေရတပ္၏ ေလယာဥ္တင္သေဘၤာ USS Carl Vinson က ဦးေဆာင္ေလ့က်င့္ေနၿပီး ဂ်ပန္ကိုယ္ပိုင္ကာကြယ္ေရးေရတပ္၏ ရဟတ္ယာဥ္တင္သေဘၤာ JS Ise ႏွင့္ ၾသစေတးလ်ေရတပ္၏ ကုန္းေရႏွစ္သြယ္ တိုက္ခိုက္ေရး သေဘၤာႀကီးတစ္စီးတို႔လည္း ပါဝင္သည္။

ယခုႏွစ္၏ လက္နက္ပစ္ခတ္မႈဆိုင္ရာ ေလ့က်င့္ခန္းတြင္ Oliver Hazard Perry အတန္းအစား ဖရီးဂိတ္သေဘၤာ အေဟာင္းတစ္စီးအား ပစ္မွတ္ထား၍ စစ္သေဘၤာမ်ားမွ သေဘၤာဖ်က္ ဒံုးပ်ံမ်ားျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ေရငုပ္သေဘၤာမ်ားမွ ေတာ္ပီဒိုမ်ားျဖင့္လည္းေကာင္း ပစ္ခတ္ေလ့က်င့္ခဲ့ၾကသည္ကို ေတြ႔ရွိရသည္။

ဇူလိုင္ ၁
ဇြဲထြဋ္ဦး

ႏိုင္ငံေပါင္းစံုပါဝင္ၿပီး ကမာၻ႔အႀကီးဆံုးႏွင့္ ရက္အၾကာဆံုး စစ္ေရးေလ့က်င့္ခန္းျဖစ္သည့္ RIMPAC 2018 အား ဇြန္လ ၂၇ ရက္ေန႔တြင္ စတင္ခဲ့ေၾကာင္း ေၾကျငာခဲ့သည္။ ေလ့က်င့္ခန္းအား လက္ခံက်င္းပသူမွာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျဖစ္ၿပီး ေတာင္ပိုင္း ကယ္လီဖိုးနီးယားျပည္နယ္ႏွင့္ ဟာဝိုင္အီတို႔တြင္ အေျချပဳက်င္းပမည္ျဖစ္သည္။ ႏွစ္ႏွစ္လွ်င္ တစ္ႀကိမ္က်င္းပေသာ အဆိုပါေလ့က်င့္ခန္းအား အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွ ၁၉၇၁ ခုႏွစ္ကတည္းက အိမ္ရွင္အျဖစ္ လက္ခံက်င္းပခဲ့သည္။ ပစိဖိတ္ေဒသ အတြင္းရွိ ႏိုင္ငံမ်ားသာမက ေဒသျပင္ပရွိ ႏိုင္ငံမ်ားပါ ပါဝင္ၾကၿပီး Pacific Rim ေခၚ ပစိဖိတ္စက္ဝန္းေဒသတြင္ ႏိုင္ငံေပါင္းစံုမွ ေရတပ္မ်ား စုေပါင္းေလ့က်င့္ၾကျခင္းလည္း ျဖစ္သည္။

ယခု ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေလ့က်င့္ခန္းတြင္ ၾသစေတးလ်၊ ဘရာဇီး၊ ကေနဒါ၊ ခ်ီလီ၊ ကိုလံဘီယာ၊ ျပင္သစ္၊ အိႏၵိယ၊ အစၥေရး၊ ဂ်ပန္၊ မကၠဆီကို၊ နယူးဇီလန္၊ ဂ်ာမနီ၊ ပီရူး၊ ေတာင္ကိုရီးယား၊ ေဟာ္လန္၊ သီရိလကၤာ၊ တြန္ဂါ၊ ၿဗိတိန္၊ အေမရိကန္တို႔ ပါဝင္ခဲ့ၾကသည္။ ထို႔အျပင္ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသ ႏိုင္ငံမ်ားမွ ဘရူႏိုင္း၊ မေလးရွား၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ စကၤာပူ၊ ထိုင္း၊ ဗီယက္နမ္တို႔ ပါဝင္သည္ကို ေတြ႔ရသည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာ ၂၀၁၄ ႏွင့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ားတြင္ ပါဝင္ခဲ့ေသာ္လည္း ယခုႏွစ္ RIMPAC ေလ့က်င့္ခန္းတြင္ ပါဝင္လာခဲ့ျခင္း မရွိေခ်။

RIMPAC က်င္းပရျခင္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္ကို ၾကည့္မည္ဆိုပါက Pacific Rim သည္ အျခားအမည္တစ္မ်ိဳးျဖစ္ေသာ “Rim Of Fire” ႏွင့္ လိုက္ဖက္စြာပင္ ေရေအာက္မီးေတာင္မ်ား ေပါမ်ားရာေဒသျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ငလွ်င္ေဘးအႏၲရာယ္ ႀကီးမားၿပီး ဤကဲ့သို႔ေသာ သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္မ်ား ရင္ဆိုင္ရပါက အေရးေပၚကူညီကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားအား အခ်ိန္မွီစုဖြဲ႔ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေစရန္အတြက္ ျဖစ္သည္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ RIMPAC ေလ့က်င့္ခန္းမ်ားတြင္ ကုန္းေရႏွစ္သြယ္ သေဘၤာမ်ား၊ ကမ္းထိုးသေဘၤာမ်ား၊ ေဆး႐ုံသေဘၤာမ်ား ပါ၀င္ဖြဲ႔စည္းကာ ကယ္ဆယ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကိုသာ ဦးစားေပးေလ့က်င့္ၾကၿပီး စစ္ေရးဆိုင္ရာ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ားအေနျဖင့္ စစ္ေရယာဥ္မ်ား ပံုစံမ်ိဳးစံုျဖင့္ေမာင္းႏွင္ျခင္း၊ ကမ္းတက္စစ္ဆင္ေရးကို အကန္႔အသတ္ျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းတို႔အား လုပ္ေဆာင္ေလ့ရွိသည္။

လက္ရွိ က်င္းပေနေသာ ၂၀၁၈ ေလ့က်င့္ခန္းတြင္မူ အနည္းငယ္ကြဲျပားျခားနားေနေၾကာင္း ေတြ႔ရသည္။ ယခင္ႏွစ္မ်ားက ပါဝင္ေလ့က်င့္ခဲ့ေသာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသည္ ယခုႏွစ္တြင္ ႏႈတ္ထြက္ခဲ့သည္။ ထိုသို႔ျဖစ္ရျခင္းမွာ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ အေရးအခင္း၌ ႏိုင္ငံမ်ားစြာႏွင့္ အဆင္မေျပမႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္း၊ Djibouti ႏိုင္ငံတြင္ အေမရိကန္ တပ္ဖြဲ႔ဝင္တစ္ဦးမွာ တ႐ုတ္ဘက္မွ ေလဆာေရာင္ျခည္ႏွင့္ ပစ္ခတ္သည္ကို ခံခဲ့ရေသာေၾကာင့္ ထိခိုက္မႈျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္း စသည္တို႔အျပင္ အျခားျပႆနာမ်ားစြာေၾကာင့္ တင္းမာမႈမ်ားကို ႀကံဳေတြ႔ေနရျခင္းလည္း ပါ၀င္သည္။ အဆိုပါျပႆနာမ်ားေၾကာင့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေလ့က်င့့္ခန္းတြင္ ပါဝင္ရန္ ဖိတ္ၾကားျခင္းလည္း မရွိခဲ့ေပ။

ေလ့က်င့္ခန္းအစီအစဥ္ ေျပာင္းလဲမႈအေနျဖင့္ ယခင္ႏွစ္မ်ားက သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္ ကယ္ဆယ္ေရး ေလ့က်င့္ခန္းမ်ားသာ ဦးစားေပးေလ့က်င့္ခဲ့ေသာ္လည္း ယခုႏွစ္တြင္မူ လက္နက္ပစ္ခတ္မႈဆိုင္ရာ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ားပါ ထည့္သြင္းေလ့က်င့္ခဲ့သည္။ အဆိုပါ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ားသည္ ဂ်ပန္ႏွင့္ အေမရိကန္တို႔၏ သေဘၤာဖ်က္ဒံုးပ်ံမ်ား ပစ္ခတ္သည့္ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ားျဖစ္ၾကၿပီး အင္အားႀကီးထြားလာေသာ တ႐ုတ္တပ္မေတာ္ကို တစ္ဖက္တစ္လမ္းမွ သတိေပးရာေရာက္သည္ဟု ဆိုႏိုင္သည္။

ေလ့က်င့္ခန္းတြင္ ပါဝင္ေသာ ႏိုင္ငံအမ်ားစုမွာ ၎တို႔၏ ေရတပ္သေဘၤာမ်ားကို အဓိကေစလႊတ္ခဲ့သည္။ ႏိုင္ငံေပါင္းစံုမွ စစ္သေဘၤာ ၅၄ စီးႏွင့္ စစ္ေလယာဥ္၊ ရဟတ္ယာဥ္ စုစုေပါင္း ၂၀၀ စီး ပါဝင္ေလ့က်င့္ေနၾကသည္။ အႀကီးဆံုး စစ္သေဘၤာႀကီးမ်ားအျဖစ္ အေမရိကန္ေရတပ္၏ ေလယာဥ္တင္သေဘၤာ USS Carl Vinson က ဦးေဆာင္ေလ့က်င့္ေနၿပီး ဂ်ပန္ကိုယ္ပိုင္ကာကြယ္ေရးေရတပ္၏ ရဟတ္ယာဥ္တင္သေဘၤာ JS Ise ႏွင့္ ၾသစေတးလ်ေရတပ္၏ ကုန္းေရႏွစ္သြယ္ တိုက္ခိုက္ေရး သေဘၤာႀကီးတစ္စီးတို႔လည္း ပါဝင္သည္။

ယခုႏွစ္၏ လက္နက္ပစ္ခတ္မႈဆိုင္ရာ ေလ့က်င့္ခန္းတြင္ Oliver Hazard Perry အတန္းအစား ဖရီးဂိတ္သေဘၤာ အေဟာင္းတစ္စီးအား ပစ္မွတ္ထား၍ စစ္သေဘၤာမ်ားမွ သေဘၤာဖ်က္ ဒံုးပ်ံမ်ားျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ေရငုပ္သေဘၤာမ်ားမွ ေတာ္ပီဒိုမ်ားျဖင့္လည္းေကာင္း ပစ္ခတ္ေလ့က်င့္ခဲ့ၾကသည္ကို ေတြ႔ရွိရသည္။

Leave a Reply