” MLM ဆိုတာ ကြ်န္ေတာ္တို႕လို သာမန္လူတန္းစားေတြအတြက္ မဟာအခြင့္အလမ္းႀကီးပါပဲ”

0
2109

MLM ေခၚ Network Marketion စနစ္ ရပ္နားထားျခင္းအေပၚ Double Cane ကုမၸဏီမွ Diamond အဆင့္ရွိသူ ကိုမိုက္ကယ္ေပါင္ ႏွင့္ေတြ႕ဆံုျခင္း

ပဥၥမလိႈင္း

ေမး။ ။ MLM စနစ္ ကို အစိုးရ ပိတ္လိုက္တာ ေကာင္းတယ္ထင္လား။ ဘာေၾကာင့္လဲ။

ေျဖ။ ။လတ္တေလာ အေနအထားရ ေကာင္းတယ္လို႕ယူဆရတယ္။ ဘာျဖစ္လို႕လဲဆိုေတာ့ MLMစနစ္ေအာက္မွာ ေကာင္းတာေရာ မေကာင္းတာေရာ ေရာေနတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒါေတြကို စိစစ္ခြဲျခားၿပီး မေကာင္းတာေတြကို အေရးယူၿပီး ေကာင္းတာေတြကို ဥပေဒနဲ႔ ျပန္ခြင့္ျပဳလို႕ရတာေပါ့။ တစ္ခ်ိဳ႕ ကုမၸဏီိေတြၾကေတာ့လည္း အစိုးရမပိတ္လည္း သူ႕ဟာသူ ျပဳတ္မွာဗ်။ သူ႕ဟာသူ လံုးပါးပါးၿပီး ယဲ့ယဲ့ေလးပဲ က်န္ေတာ့တာ။ ေျပးခ်င္၊ ပိတ္ခ်င္ေနၾကၿပီ။ သူတို႕ သိကၡာဆည္ဖို႕ အခြင့္အခါ ေစာင့္ေနၾကတုန္း ထြက္ေပါက္ရသြားၾကတာေပါ့။

ေမး။ ။MLM ကို ေ၀ဖန္ေနၾကတဲ့ အေပၚကိုေရာ ဘာေျပာခ်င္လဲ။

ေျဖ။ ။ လူမ်ားစုက MLM ဘာဆိုတာ ဂဃဏန နားမလည္ေသးဘူးလို႕ပဲ ျမင္တယ္။ ေလာေလာဆယ္အေျခေနမွာ MLM စနစ္ရဲ့ စစ္မွန္တဲ့ နည္းဗ်ဴဟာကိုလည္း နားမလည္ၾကေသးဘူး။ ၿပိးရင္ ဘာေၾကာင့္အဲ့လိုျဖစ္ရလဲဆိုရင္ မကြ်မ္းက်င္တဲ့သူေတြေၾကာင့္လည္း ပိုၿပီး နားလည္မႈ လြဲသြားေစတယ္။ လုပ္ငန္းလည္း မကြ်မ္းက်င္ဘူး။ တခ်ိဳ႕ကလည္း အေခ်ာင္ရတဲ့ စနစ္လို႕ထင္ၿပီး ေလာဘေဇာနဲ႔ MLMေလာကထဲ ၀င္လာတယ္။ မသင္ယူ မေလ့လာဘဲနဲ႔ ေလးငါးေျခာက္လ လုပ္ၿပီးေတာ့ အေခ်ာင္မရဘူးဆိုတာ သိသြားတဲ့အခါမွာ မေကာင္းေျပာၿပီး ထြက္သြားၾကတယ္

ေမး။ ။ ခု ဒီစနစ္ ဖ်က္သိမ္းထားတယ္ဆိုေတာ့ ဘာဆက္လုပ္သြားမလဲ။

ေျဖ။ ။အခုဟာက ဖ်က္သိမ္းတာ မဟုတ္ေသးဘူး။ အမိန္႕တစ္ခုနဲ႔ ယာယီတားဆီးထားတာ ျဖစ္တယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႕ကလည္း အစိုးရရဲ့ အမိန္႕ေတြကို နာခံတဲ့အေနနဲ႔ MLMနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အလုပ္မွန္သမွ်ကို ရာႏႈန္းျပည့္နားထားတယ္။ အစိုးရအေနနဲ႔ ဥပေဒအသစ္တစ္ရပ္ ျပန္လည္ ျပင္ဆင္ေရးဆြဲေပးဖို႕ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။

ေမး။ ။ေကာင္းတယ္ မေကာင္းဘူးဆိုတာကို ဘာနဲ႔တိုင္းတာမလဲ။

ေျဖ။ ။MLM ကုမၸဏီတစ္ခု ေကာင္းတယ္ မေကာင္းဘူးဆိုတာ တိုင္းတာႏိုင္တဲ့ စံႏႈန္းေတြရွိပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ စားသံုးသူရဲ့ စိတ္ေက်နပ္မႈနဲ႕ ၀င္ေရာက္လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတြရဲ့ အက်ိဳးရွိမႈေပၚမွာ အေျခခံၿပီး တိုင္းတာရင္ သိႏိုင္ပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ အခ်က္ေလးခ်က္ၾကည့္ရမယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ေတြက ငါးခ်က္လို႕ေျပာေပမယ့္ ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့ ၄ ခ်က္လို႔ပဲ ေျပာခ်င္တယ္။ ကားဘီးေလးဘီးလိုေပါ့။ ပထမအခ်က္က ကုမၸဏီရဲ့ သက္တမ္း၊ တရား၀င္မႈ၊ ခိုုင္မာေတာင့္တင္းမႈ၊ ကိုယ္ပိုင္စက္ရုံ၊ စိုက္ခင္း၊ R & Dရွိသလား၊ တစ္ဆင့္ခံယူေရာင္းသလား၊ ပညာရွင္ေတြရွိလား၊ အဖြဲ႔အစည္းကို စီမံခန္႔ခြဲတာဘယ္သူဆိုတာရယ္နဲ႔ ကုမၸဏီမူ၀ါဒ ရည္မွန္းခ်က္နဲ႔ ပန္းတိုင္ဆိုတာရယ္ေပါ့။ နံပါတ္ႏွစ္ကေတာ့ ထုတ္ကုန္အရည္အေသြးက လံုး၀ၿပိဳင္ဘက္ကင္းအဆင့္၊ အစားထိုးမရတဲ့အဆင့္ျဖစ္ရမယ္ဆိုတာရယ္၊ ေပးရတဲ့ ေစ်းနဲ႔ ထိုက္တန္တယ္လို႕ လိုလိုလားလားလက္ခံႏိုင္တ့ဲ အဆင့္ရွိၿပီး ႀကိဳက္လို႕ ထပ္ခါထပ္ခါ၀ယ္ရတာမ်ိဳးျဖစ္ဖို႕ရယ္ေပါ့။ အားနာနာနဲ႕၀ယ္တာမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ တကယ္ သေဘာက်လို႕၀ယ္တာမ်ိဳးျဖစ္ဖို႕ရယ္။ တတိယအခ်က္က ဆုေၾကးေငြေပးတဲ့ စနစ္ေပါ့။ ႀကိဳးစားရင္ ႀကိဳးစားသေလာက္ရမယ္။ ေနာက္လူကလည္း ေရွ႕လူကို ေက်ာ္တက္လို႕ရမယ္။ မ၀ယ္မေနရ ကန္႕သတ္တာမ်ိဳး မျဖစ္ရဘူး။ ထိန္းခ်ဳပ္တာေတြြ မရွိရဘူး။ ပြင့္လင္း ျမင္သာမႈရွိရမယ္။ ေနာက္ဆံုးအခ်က္ကေတာ့ ပညာေပးတဲ့စနစ္ရွိရမယ္။ အဆင့္ဆင့္လက္ဆင့္ကမ္း ပညာေပးတဲ့ စနစ္ေပါ့။ ပညာေပးတဲ့ စနစ္မရွိတဲ့ ကုမၸဏီေတြဆိုရင္ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ ျပသနာရွိတယ္။

ေမး။ ။ အကိုတို႕အေနနဲ႕ ၀င္ေငြေတြ အမ်ားႀကီးရတယ္လို႕ေျပာတယ္။ အဲ့တာကိုေရာ အခြန္ေဆာင္လား။

ေျဖ။ ။ဟုတ္ကဲ့ ေဆာင္ပါတယ္။ ငါးသိန္းအထက္၀င္ေငြရတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ အားလံုးကို၂၀၁၈ ဂ်ဴလိုင္လထိ ကုမၸဏီကေန ရလာတဲ့ ၀င္ေငြေပၚမွာ တိုက္ရိုက္ အခြန္ေဆာင္ေပးတယ္။ ၀င္ေငြခြန္ေပါ့။ အခြန္ေဆာင္ေျပစာေတြလည္း ခုထိရွိေသးတယ္။ သိမ္းလည္း သိမ္းထားတယ္။ ကုမၸဏီဘက္ကလည္း ကုန္သြယ္ခြန္ေတြေရာ ၀င္ေငြခြန္ စားေသာက္ခြန္ေတြ အတိအက် ေဆာင္ထားတယ္။

ေမး။ ။ႏိုုင္ငံတကာမွာ MLMစနစ္ ပိတ္ထားတာကေရာ။

ေျဖ။ ။လံုး၀မပိတ္ပါဘူး။ ႏိုင္ငံတကာမွာဆိုရင္ DSA(Direct selling Act) ျပဌာန္းၿပီး ဥပေဒအရေတာင္ ကာကြယ္မႈေတြ ေပးထားပါေသးတယ္။

ေမး။ ။ဒီစနစ္နဲ႕ျဖန္႔ေနတာေတြက ေစ်းပိုႀကီးတယ္လို႕ ေျပာေနၾကတဲ့အေပၚေရာ။

ေျဖ။ ။ MLMစနစ္ အမွန္ဆိုရင္ ေစ်းေတာင္ ပိုသက္သာေသးတယ္။ ဘာျဖစ္လို႕လဲဆိုေတာ့ ကုန္ပစၥည္း ျဖန္႕ခ်ိေရးအတြက္ အပိုကုန္က်စရိတ္ေတြျဖစ္တဲ့ ေၾကာ္ျငာစရိတ္ေတြ အဆင့္ဆင့္ သယ္ယူပို႕ေဆာင္စရိတ္ေတြ၊ ကုန္သည္အဆင့္ဆင့္တင္တဲ့ အျမတ္ေတြ မရွိေတာ့ဘဲ စားသံုးသူက ကုမၸဏီေစ်းအတိုင္း တိုက္ရိုက္ ၀ယ္ယူ သံုးစြဲခြင့္ရတယ္။ ဒီလိုဗ်ာ ေရသန္႕တစ္ဘူးဆိုရင္ တစ္ေနရာနဲ႕႔ တစ္ေနရာေစ်းမတူဘူး။ တစ္ဘူးကို သံုးရာေပးရတဲ့ေနရာရွိမ္ယ္ ငါးရာ တစ္ေထာင္ ဒီလိုမ်ိဳး။ ေစ်းအသက္သာဆံုးဆိုၿပီး သံုးရာနဲ႔ ရႏိုင္တဲ့ေနရာေတာင္မွ ကုမၸဏီေစ်းမဟုတ္ေသးဘူး။ ဒါက အျမတ္တင္ၿပီး ေရာင္းတဲ့ ေစ်း။ MLM စနစ္အမွန္ဆိုရင္ ဘယ္ေနရာမွာ၀ယ္၀ယ္ ဘယ္သူ၀ယ္၀ယ္ ကုမၸဏီေစ်း တစ္မ်ိဳးပဲရွိတယ္။ ဒီလိုဆိုေတာ့ ေစ်းက ပိုႀကီးေနတယ္ဆိုတာ ဟုတ္ပါ့မလား။

ေမး။ ။ကုမၸဏီက ေဘာနတ္စ္ေပးဖို႕ သူတို႕ ထုတ္ကုန္ေတြေပၚမွာ တခါတည္း ေစ်းတင္ထားတယ္လို႕ ေျပာေနၾကတဲ့ အေပၚကိုေရာ ဘာေျပာခ်င္လဲ။

ေျဖ။ ။MLM စနစ္အမွန္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံတကာမွာ ဥပေဒအရ ကန္႕သတ္ထားတာေတြရွိတယ္။ ထုတ္လုပ္မႈ ကုန္က်စရိတ္ ေပၚမူတည္ၿပီး ဘယ္ေလာက္ရာခိုင္ႏႈန္းကိုပဲ အျမတ္တင္ရမယ္ဆိုတာမ်ိဳးေပါ့။ အဲ့ထက္ေက်ာ္ၿပီးလည္း အျမတ္တင္ခြင့္မရွိဘူး။ တင္တယ္ဆိုရင္ ေသခ်ာတယ္ အဲ့တာ MLMစနစ္မမွန္လို႕ပဲ။ ဒါေၾကာင့္ အျမတ္ေတြ အမ်ားႀကီးတင္ၿပီး ေရာင္းတယ္ဆိုတာ ေကာလဟလေတြပဲ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က ကုိယ္စားလွယ္ေတြကိုလည္း ေရာင္းရင္ေရာင္းရသေလာက္ ေဘာနတ္ေပးတယ္ဆိုေပမယ့္ ကန္႕သတ္ခ်က္ေတြရွိတယ္။ အဲကန္႕သတ္ခ်က္ထက္ ေက်ာ္လြန္ၿပီး မရႏိုင္ဘူး။ ေနာက္တစ္ခုက အရည္အေသြး၊ MLMကုမၸဏီ အစစ္အမွန္ဆိုရင္ ပစၥည္းအရည္ေသြးတူရင္ ေစ်းႏႈန္းသက္သာတယ္။ ေစ်းႏႈန္းတူရင္ အရည္အေသြးပိုေကာင္းတယ္။ ေစ်းပိုတင္လို႕သာ ေယဘူယ်ဆန္ဆန္ေျပာေနၾကတာ။ တကယ္တမ္း အခ်က္အလက္နဲ႕ေျပာပါဆိုရင္ေတာ့ ဘယ္သူမွသက္ေသမျပႏိုင္ၾကဘူး။

ေမး။ ။ေအာက္ေျခက လူေတြက ပိုက္ဆံပိုကုန္ၿပီး အေပၚကလူေတြကပဲ ေကာင္းစားေနတယ္ဆိုၿပီး ေျပာေနတဲ့ အေပၚေရာ။

ေျဖ။ ။ေယဘူယ်အေနနဲ႕ MLM စနစ္မွာေတာ့ အဲ့လိုမ်ိဳး မဟုတ္ဘူး။ ကုမၸဏီ တစ္ခုျခင္းဆီက Marketing Planေပၚမူတည္ၿပီး ေျပာင္းလဲမႈရွိႏိုင္တယ္။တကယ္လည္း အဲ့လိုမ်ိဳးအေပၚကပဲ ၀င္ေငြပိုရတယ္ဆိုတဲ့ အေျခေနမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တကယ့္ MLM စနစ္မွာေတာ့ အေပၚလူ ေအာက္လူ အရင္လူ ေနာက္လူဆိုတာမ်ိဳးေတာ့ မရွိဘူး။ ပိုႀကိဳးစားရင္ ၀င္ေငြပိုရမယ္ဆိုတာပဲရွိတယ္။ စနစ္တစ္ခုလံုးကို ေျပာတာထက္ ကုမၸဏီတစ္ခုခ်င္းဆီရဲ့ Marketing Plan ကိုနားလည္ေအာင္ေလ့လာရင္ အေျဖက ရွင္းရွင္းေလးပါ။

ေမး။ ။လူေတြကို အတင္းဆြယ္ေနတယ္လို႕ ေျပာတာကိုေရာ။

ေျဖ။ ။မဆြယ္ပါဘူး။ အခြင့္အလမ္းေပးတာပါ။ ပိရမစ္စနစ္နဲ႔ ပြန္ဇီ(Ponzi)စနစ္ေတြမွာေတာ့ မက္လံုးေတြေပးၿပီး လူဆြယ္ၾကတယ္။ အမ်ားစု အဲ့ႏွစ္ခုကို ေရာေထြးေနၾကတာပါ။ MLM စနစ္အမွန္မွာေတာ့ ကိုယ္ရတဲ့ ေကာင္းက်ိဳးေတြကို ကိုယ္နီးစပ္ရာ မိတ္ေဆြေတြကို အခြင့္အလမ္းေပးၿပီး တာ၀န္ယူမိတ္ဆက္ေပးရတာပါ။ သူတို႕က ဒီအခြင့္အလမ္း လိုခ်င္လို႕ ပါ၀င္လာရင္ မိတ္ဆက္ေပးတဲ့သူက ေအာင္ျမင္တဲ့အထိ လက္တြဲကူညီေပးရတယ္။ တကယ္ေတာ့ လူတစ္ေယာက္ကို မိတ္ဆက္ေပးရတယ္ဆိုတာ အင္မတန္ တာ၀န္ႀကီးပါတယ္။

ေမး။ ။ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႕ ဘာမ်ားေျပာခ်င္ပါေသးလဲ။

ေျဖ။ ။ေနရာတိုင္းမွာေတာ့ အဆိုးနဲ႔ အေကာင္းက ဒြန္တြဲၿပီးရွိပါတယ္။ ဆြမ္းဆန္ထဲ ၾကြက္ေခ်းေရာတယ္ဆိုတဲ့ စကားပံုေတာင္ ရွိေသးတာပဲ။ MLM စနစ္မွ မဟုတ္ပါဘူး ဘယ္နယ္ပယ္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ဒါကရွိမွာပဲ။ သူမ်ားအေျပာေလာက္နဲ႔ ကိုယ္ထင္ရာမဆံုးျဖတ္ဘဲ အျဖဴအမဲ အဆိုးအေကာင္းေသခ်ာသိေအာင္ စနစ္တက် ေသခ်ာေလ့လာေစခ်င္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ MLMဆိုတာ ကြ်န္ေတာ္တို႕လို သာမန္လူတန္းစားေတြအတြက္ မဟာအခြင့္အလမ္းႀကီးပါပဲ။ ဒီအခြင့္အလမ္းကို အမ်ားျပည္သူနားလည္ သေဘာေပါက္ၿပီး လူမႈဘ၀ေတြ တိုးတက္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေစခ်င္ပါတယ္။ လက္ရွိ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႕ အပါအ၀င္ ၀ါရင္ဘားဖတ္တို႕ေတာင္မွ MLM စနစ္ထဲမွာ လုပ္ကိုင္ေနၾကေသးတာပဲ။ ဘီလ္ဂိတ္ကလည္း ဘ၀ကို အသစ္က ျပန္စရမယ္ဆိုရင္ MLM လုပ္မယ္လို႕ အတိအလင္းေျပာထားေသးတယ္။

ေမး။ ။ဒါဆိုရင္ Pyramid န႔ဲ Ponzi Scheme အေၾကာင္း အတိုခ်ဳပ္ေလး ေျပာျပေပးပါလား။

ေျဖ။ ။ Ponzi schem ဆိုတာက ဘာထုတ္ကုန္ ဘာဝန္ေဆာင္မႈ မွ မပါပဲ ေငြရင္း အရင္ထည့္ခိုင္းၿပီး အတိုးအမ်ားႀကီးေပး, လူထပ္ဆြယ္ခိုင္း, လူသစ္ ရလို႔ အဲလူ က ေငြရင္း ထည့္ ရင္ အဲဒီလူသစ္ ရတ့ဲ အေပၚမွာ ေကာ္မရွင္ ျပန္ေပး, လူသစ္ ထပ္ဆြယ္ေပါ့…. ပထမလူေတြက အတိုးရေတာ့ လူထပ္ဆြယ္, ေနာက္လူေတြကလည္း အတိုးရလိုမႈန႔ဲ ေငြရင္းထည့္…. သိန္းေသာင္းခ်ီရတ့ဲခ်ိန္မွာ လစ္ေရာ…. MLM န႔ဲ ခပ္ဆင္ဆင္ အဆင့္ဆင့္ပြားတာေတာ့ဟုတ္တယ္။ ဒါေပမ့ဲ အရမ္းသိသာတယ္။ အမ်ားစုက ေလာဘ ေဇာ ေၾကာင့္ အျမင္ႏိုင္ၾကတာ… အခု အထင္လႊဲခံရတာ ဒါမ်ိဳးအမ်ားဆုံးပဲ…
လိမ္တ့ဲသူေတြကလည္း ပါးနပ္တယ္.. Ponzi Scheme ကို update လုပ္ၿပီး လိမ္ ေတာ့ လူေတြ မ်က္စိလည္ၿပီး အလိမ္ခံၾကျပန္ေရာ.. ဥပမာ ေငြထည့္ခိုင္းၿပီးမွ ဖုန္းထဲမွာပဲ ျမင္ရတ့ဲ app တမ်ိဳး ကေန ကိန္းဂဏန္း တခ်ဳိ႕ ျပ, ဒီေန႔ ဘယ္ေစ်း, ခင္ဗ်ား ဘယ္ေလာက္ ျမတ္ေနၿပီ စသျဖင့္ လူ႔ေလာဘ ကိုဆြ ေပးၿပီး ေငြ ထပ္ထပ္ထည့္ခိုင္းတာေပါ့… ျပန္ထုတ္ခ်င္တ့ဲခါ ၾကေတာ့ Internet Line မေကာင္းလို႔, Hack ခံရလို႔, ေစ်းကြက္မပြင့္လို႔ …. အမ်ိးမ်ိဳး အေၾကာင္းျပတာေပါ့…. အဲဒါ Ponzi Scheme..
Pyramid က တကယ္တမ္းက်ေတာ့ Organization Structure အားလုံးက Pyramid ပဲ။ ဒါေပမ့ဲ MLM န႔ဲ ဆင္တူယိုးမွား Pyramid မွာက်ေတာ့ ၁- အသင္းဝင္ေၾကးမ်ားမယ္, ၂- ဝင္ဝင္ခ်င္း ပစၥည္းေတြ ဝယ္ခိုင္းမယ္, ၃- လစဥ္ မျဖစ္မေန ဝယ္ခိုင္းတာမ်ိဳးရွိမယ္ (ပစၥည္း ဝယ္ခိုင္းတာ တစ္ခုထဲ န႔ဲ pyramid လို႔ ေျပာလို႔မရေပမ့ဲ အမ်ားစုကေတာ့ အဲ့တိုင္းပဲ ျဖစ္တယ္)။ ၄- ပစၥည္း အရည္အေသြး က သာမန္ေလာက္ပဲ ရွိၿပီးေစ်း က်ေတာ့လပိုႀကီးမယ္, ၅- ဝန္ေဆာင္မႈမရွိဘူး, အတင္း လူဆြယ္မယ္, ၆- အျမန္ခ်မ္းသာမယ္ ဆိုၿပီး မက္လုံးေပးမယ္, ၇- ပညာေပးစနစ္ လုံးဝ မရွိဘူး လူဆြယ္ ေစ်းေရာင္း ပဲ လုပ္ခိုင္းမယ္… ၈- အေပၚကလူပဲ ေကာင္းစားၿပီး ေနာက္လူေတြ လုပ္လို႔မရ ုျဖစ္သြားမယ္။ ၄/၅ ႏွစ္ ၾကာလာရင္ လူသစ္ေတြက ဆက္လုပ္လို႔မရေတာ့ဘူး။ ဒါမ်ိဳး Company ေတြက ၾကာၾကာလည္း မရပ္တည္ႏိုင္ပါဘူး.. သူ႔ဟာသူ ျပန္ျပန္ ေပ်ာက္သြားတာပဲ….

။ ။ခုလုိေျဖၾကားေပးတာ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

MLM ေခၚ Network Marketion စနစ္ ရပ္နားထားျခင္းအေပၚ Double Cane ကုမၸဏီမွ Diamond အဆင့္ရွိသူ ကိုမိုက္ကယ္ေပါင္ ႏွင့္ေတြ႕ဆံုျခင္း

ပဥၥမလိႈင္း

ေမး။ ။ MLM စနစ္ ကို အစိုးရ ပိတ္လိုက္တာ ေကာင္းတယ္ထင္လား။ ဘာေၾကာင့္လဲ။

ေျဖ။ ။လတ္တေလာ အေနအထားရ ေကာင္းတယ္လို႕ယူဆရတယ္။ ဘာျဖစ္လို႕လဲဆိုေတာ့ MLMစနစ္ေအာက္မွာ ေကာင္းတာေရာ မေကာင္းတာေရာ ေရာေနတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒါေတြကို စိစစ္ခြဲျခားၿပီး မေကာင္းတာေတြကို အေရးယူၿပီး ေကာင္းတာေတြကို ဥပေဒနဲ႔ ျပန္ခြင့္ျပဳလို႕ရတာေပါ့။ တစ္ခ်ိဳ႕ ကုမၸဏီိေတြၾကေတာ့လည္း အစိုးရမပိတ္လည္း သူ႕ဟာသူ ျပဳတ္မွာဗ်။ သူ႕ဟာသူ လံုးပါးပါးၿပီး ယဲ့ယဲ့ေလးပဲ က်န္ေတာ့တာ။ ေျပးခ်င္၊ ပိတ္ခ်င္ေနၾကၿပီ။ သူတို႕ သိကၡာဆည္ဖို႕ အခြင့္အခါ ေစာင့္ေနၾကတုန္း ထြက္ေပါက္ရသြားၾကတာေပါ့။

ေမး။ ။MLM ကို ေ၀ဖန္ေနၾကတဲ့ အေပၚကိုေရာ ဘာေျပာခ်င္လဲ။

ေျဖ။ ။ လူမ်ားစုက MLM ဘာဆိုတာ ဂဃဏန နားမလည္ေသးဘူးလို႕ပဲ ျမင္တယ္။ ေလာေလာဆယ္အေျခေနမွာ MLM စနစ္ရဲ့ စစ္မွန္တဲ့ နည္းဗ်ဴဟာကိုလည္း နားမလည္ၾကေသးဘူး။ ၿပိးရင္ ဘာေၾကာင့္အဲ့လိုျဖစ္ရလဲဆိုရင္ မကြ်မ္းက်င္တဲ့သူေတြေၾကာင့္လည္း ပိုၿပီး နားလည္မႈ လြဲသြားေစတယ္။ လုပ္ငန္းလည္း မကြ်မ္းက်င္ဘူး။ တခ်ိဳ႕ကလည္း အေခ်ာင္ရတဲ့ စနစ္လို႕ထင္ၿပီး ေလာဘေဇာနဲ႔ MLMေလာကထဲ ၀င္လာတယ္။ မသင္ယူ မေလ့လာဘဲနဲ႔ ေလးငါးေျခာက္လ လုပ္ၿပီးေတာ့ အေခ်ာင္မရဘူးဆိုတာ သိသြားတဲ့အခါမွာ မေကာင္းေျပာၿပီး ထြက္သြားၾကတယ္

ေမး။ ။ ခု ဒီစနစ္ ဖ်က္သိမ္းထားတယ္ဆိုေတာ့ ဘာဆက္လုပ္သြားမလဲ။

ေျဖ။ ။အခုဟာက ဖ်က္သိမ္းတာ မဟုတ္ေသးဘူး။ အမိန္႕တစ္ခုနဲ႔ ယာယီတားဆီးထားတာ ျဖစ္တယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႕ကလည္း အစိုးရရဲ့ အမိန္႕ေတြကို နာခံတဲ့အေနနဲ႔ MLMနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အလုပ္မွန္သမွ်ကို ရာႏႈန္းျပည့္နားထားတယ္။ အစိုးရအေနနဲ႔ ဥပေဒအသစ္တစ္ရပ္ ျပန္လည္ ျပင္ဆင္ေရးဆြဲေပးဖို႕ ႀကိဳးစားေနပါတယ္။

ေမး။ ။ေကာင္းတယ္ မေကာင္းဘူးဆိုတာကို ဘာနဲ႔တိုင္းတာမလဲ။

ေျဖ။ ။MLM ကုမၸဏီတစ္ခု ေကာင္းတယ္ မေကာင္းဘူးဆိုတာ တိုင္းတာႏိုင္တဲ့ စံႏႈန္းေတြရွိပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ စားသံုးသူရဲ့ စိတ္ေက်နပ္မႈနဲ႕ ၀င္ေရာက္လုပ္ကိုင္ေနတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတြရဲ့ အက်ိဳးရွိမႈေပၚမွာ အေျခခံၿပီး တိုင္းတာရင္ သိႏိုင္ပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ အခ်က္ေလးခ်က္ၾကည့္ရမယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ေတြက ငါးခ်က္လို႕ေျပာေပမယ့္ ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့ ၄ ခ်က္လို႔ပဲ ေျပာခ်င္တယ္။ ကားဘီးေလးဘီးလိုေပါ့။ ပထမအခ်က္က ကုမၸဏီရဲ့ သက္တမ္း၊ တရား၀င္မႈ၊ ခိုုင္မာေတာင့္တင္းမႈ၊ ကိုယ္ပိုင္စက္ရုံ၊ စိုက္ခင္း၊ R & Dရွိသလား၊ တစ္ဆင့္ခံယူေရာင္းသလား၊ ပညာရွင္ေတြရွိလား၊ အဖြဲ႔အစည္းကို စီမံခန္႔ခြဲတာဘယ္သူဆိုတာရယ္နဲ႔ ကုမၸဏီမူ၀ါဒ ရည္မွန္းခ်က္နဲ႔ ပန္းတိုင္ဆိုတာရယ္ေပါ့။ နံပါတ္ႏွစ္ကေတာ့ ထုတ္ကုန္အရည္အေသြးက လံုး၀ၿပိဳင္ဘက္ကင္းအဆင့္၊ အစားထိုးမရတဲ့အဆင့္ျဖစ္ရမယ္ဆိုတာရယ္၊ ေပးရတဲ့ ေစ်းနဲ႔ ထိုက္တန္တယ္လို႕ လိုလိုလားလားလက္ခံႏိုင္တ့ဲ အဆင့္ရွိၿပီး ႀကိဳက္လို႕ ထပ္ခါထပ္ခါ၀ယ္ရတာမ်ိဳးျဖစ္ဖို႕ရယ္ေပါ့။ အားနာနာနဲ႕၀ယ္တာမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ တကယ္ သေဘာက်လို႕၀ယ္တာမ်ိဳးျဖစ္ဖို႕ရယ္။ တတိယအခ်က္က ဆုေၾကးေငြေပးတဲ့ စနစ္ေပါ့။ ႀကိဳးစားရင္ ႀကိဳးစားသေလာက္ရမယ္။ ေနာက္လူကလည္း ေရွ႕လူကို ေက်ာ္တက္လို႕ရမယ္။ မ၀ယ္မေနရ ကန္႕သတ္တာမ်ိဳး မျဖစ္ရဘူး။ ထိန္းခ်ဳပ္တာေတြြ မရွိရဘူး။ ပြင့္လင္း ျမင္သာမႈရွိရမယ္။ ေနာက္ဆံုးအခ်က္ကေတာ့ ပညာေပးတဲ့စနစ္ရွိရမယ္။ အဆင့္ဆင့္လက္ဆင့္ကမ္း ပညာေပးတဲ့ စနစ္ေပါ့။ ပညာေပးတဲ့ စနစ္မရွိတဲ့ ကုမၸဏီေတြဆိုရင္ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ ျပသနာရွိတယ္။

ေမး။ ။ အကိုတို႕အေနနဲ႕ ၀င္ေငြေတြ အမ်ားႀကီးရတယ္လို႕ေျပာတယ္။ အဲ့တာကိုေရာ အခြန္ေဆာင္လား။

ေျဖ။ ။ဟုတ္ကဲ့ ေဆာင္ပါတယ္။ ငါးသိန္းအထက္၀င္ေငြရတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ အားလံုးကို၂၀၁၈ ဂ်ဴလိုင္လထိ ကုမၸဏီကေန ရလာတဲ့ ၀င္ေငြေပၚမွာ တိုက္ရိုက္ အခြန္ေဆာင္ေပးတယ္။ ၀င္ေငြခြန္ေပါ့။ အခြန္ေဆာင္ေျပစာေတြလည္း ခုထိရွိေသးတယ္။ သိမ္းလည္း သိမ္းထားတယ္။ ကုမၸဏီဘက္ကလည္း ကုန္သြယ္ခြန္ေတြေရာ ၀င္ေငြခြန္ စားေသာက္ခြန္ေတြ အတိအက် ေဆာင္ထားတယ္။

ေမး။ ။ႏိုုင္ငံတကာမွာ MLMစနစ္ ပိတ္ထားတာကေရာ။

ေျဖ။ ။လံုး၀မပိတ္ပါဘူး။ ႏိုင္ငံတကာမွာဆိုရင္ DSA(Direct selling Act) ျပဌာန္းၿပီး ဥပေဒအရေတာင္ ကာကြယ္မႈေတြ ေပးထားပါေသးတယ္။

ေမး။ ။ဒီစနစ္နဲ႕ျဖန္႔ေနတာေတြက ေစ်းပိုႀကီးတယ္လို႕ ေျပာေနၾကတဲ့အေပၚေရာ။

ေျဖ။ ။ MLMစနစ္ အမွန္ဆိုရင္ ေစ်းေတာင္ ပိုသက္သာေသးတယ္။ ဘာျဖစ္လို႕လဲဆိုေတာ့ ကုန္ပစၥည္း ျဖန္႕ခ်ိေရးအတြက္ အပိုကုန္က်စရိတ္ေတြျဖစ္တဲ့ ေၾကာ္ျငာစရိတ္ေတြ အဆင့္ဆင့္ သယ္ယူပို႕ေဆာင္စရိတ္ေတြ၊ ကုန္သည္အဆင့္ဆင့္တင္တဲ့ အျမတ္ေတြ မရွိေတာ့ဘဲ စားသံုးသူက ကုမၸဏီေစ်းအတိုင္း တိုက္ရိုက္ ၀ယ္ယူ သံုးစြဲခြင့္ရတယ္။ ဒီလိုဗ်ာ ေရသန္႕တစ္ဘူးဆိုရင္ တစ္ေနရာနဲ႕႔ တစ္ေနရာေစ်းမတူဘူး။ တစ္ဘူးကို သံုးရာေပးရတဲ့ေနရာရွိမ္ယ္ ငါးရာ တစ္ေထာင္ ဒီလိုမ်ိဳး။ ေစ်းအသက္သာဆံုးဆိုၿပီး သံုးရာနဲ႔ ရႏိုင္တဲ့ေနရာေတာင္မွ ကုမၸဏီေစ်းမဟုတ္ေသးဘူး။ ဒါက အျမတ္တင္ၿပီး ေရာင္းတဲ့ ေစ်း။ MLM စနစ္အမွန္ဆိုရင္ ဘယ္ေနရာမွာ၀ယ္၀ယ္ ဘယ္သူ၀ယ္၀ယ္ ကုမၸဏီေစ်း တစ္မ်ိဳးပဲရွိတယ္။ ဒီလိုဆိုေတာ့ ေစ်းက ပိုႀကီးေနတယ္ဆိုတာ ဟုတ္ပါ့မလား။

ေမး။ ။ကုမၸဏီက ေဘာနတ္စ္ေပးဖို႕ သူတို႕ ထုတ္ကုန္ေတြေပၚမွာ တခါတည္း ေစ်းတင္ထားတယ္လို႕ ေျပာေနၾကတဲ့ အေပၚကိုေရာ ဘာေျပာခ်င္လဲ။

ေျဖ။ ။MLM စနစ္အမွန္ဆိုရင္ ႏိုင္ငံတကာမွာ ဥပေဒအရ ကန္႕သတ္ထားတာေတြရွိတယ္။ ထုတ္လုပ္မႈ ကုန္က်စရိတ္ ေပၚမူတည္ၿပီး ဘယ္ေလာက္ရာခိုင္ႏႈန္းကိုပဲ အျမတ္တင္ရမယ္ဆိုတာမ်ိဳးေပါ့။ အဲ့ထက္ေက်ာ္ၿပီးလည္း အျမတ္တင္ခြင့္မရွိဘူး။ တင္တယ္ဆိုရင္ ေသခ်ာတယ္ အဲ့တာ MLMစနစ္မမွန္လို႕ပဲ။ ဒါေၾကာင့္ အျမတ္ေတြ အမ်ားႀကီးတင္ၿပီး ေရာင္းတယ္ဆိုတာ ေကာလဟလေတြပဲ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က ကုိယ္စားလွယ္ေတြကိုလည္း ေရာင္းရင္ေရာင္းရသေလာက္ ေဘာနတ္ေပးတယ္ဆိုေပမယ့္ ကန္႕သတ္ခ်က္ေတြရွိတယ္။ အဲကန္႕သတ္ခ်က္ထက္ ေက်ာ္လြန္ၿပီး မရႏိုင္ဘူး။ ေနာက္တစ္ခုက အရည္အေသြး၊ MLMကုမၸဏီ အစစ္အမွန္ဆိုရင္ ပစၥည္းအရည္ေသြးတူရင္ ေစ်းႏႈန္းသက္သာတယ္။ ေစ်းႏႈန္းတူရင္ အရည္အေသြးပိုေကာင္းတယ္။ ေစ်းပိုတင္လို႕သာ ေယဘူယ်ဆန္ဆန္ေျပာေနၾကတာ။ တကယ္တမ္း အခ်က္အလက္နဲ႕ေျပာပါဆိုရင္ေတာ့ ဘယ္သူမွသက္ေသမျပႏိုင္ၾကဘူး။

ေမး။ ။ေအာက္ေျခက လူေတြက ပိုက္ဆံပိုကုန္ၿပီး အေပၚကလူေတြကပဲ ေကာင္းစားေနတယ္ဆိုၿပီး ေျပာေနတဲ့ အေပၚေရာ။

ေျဖ။ ။ေယဘူယ်အေနနဲ႕ MLM စနစ္မွာေတာ့ အဲ့လိုမ်ိဳး မဟုတ္ဘူး။ ကုမၸဏီ တစ္ခုျခင္းဆီက Marketing Planေပၚမူတည္ၿပီး ေျပာင္းလဲမႈရွိႏိုင္တယ္။တကယ္လည္း အဲ့လိုမ်ိဳးအေပၚကပဲ ၀င္ေငြပိုရတယ္ဆိုတဲ့ အေျခေနမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တကယ့္ MLM စနစ္မွာေတာ့ အေပၚလူ ေအာက္လူ အရင္လူ ေနာက္လူဆိုတာမ်ိဳးေတာ့ မရွိဘူး။ ပိုႀကိဳးစားရင္ ၀င္ေငြပိုရမယ္ဆိုတာပဲရွိတယ္။ စနစ္တစ္ခုလံုးကို ေျပာတာထက္ ကုမၸဏီတစ္ခုခ်င္းဆီရဲ့ Marketing Plan ကိုနားလည္ေအာင္ေလ့လာရင္ အေျဖက ရွင္းရွင္းေလးပါ။

ေမး။ ။လူေတြကို အတင္းဆြယ္ေနတယ္လို႕ ေျပာတာကိုေရာ။

ေျဖ။ ။မဆြယ္ပါဘူး။ အခြင့္အလမ္းေပးတာပါ။ ပိရမစ္စနစ္နဲ႔ ပြန္ဇီ(Ponzi)စနစ္ေတြမွာေတာ့ မက္လံုးေတြေပးၿပီး လူဆြယ္ၾကတယ္။ အမ်ားစု အဲ့ႏွစ္ခုကို ေရာေထြးေနၾကတာပါ။ MLM စနစ္အမွန္မွာေတာ့ ကိုယ္ရတဲ့ ေကာင္းက်ိဳးေတြကို ကိုယ္နီးစပ္ရာ မိတ္ေဆြေတြကို အခြင့္အလမ္းေပးၿပီး တာ၀န္ယူမိတ္ဆက္ေပးရတာပါ။ သူတို႕က ဒီအခြင့္အလမ္း လိုခ်င္လို႕ ပါ၀င္လာရင္ မိတ္ဆက္ေပးတဲ့သူက ေအာင္ျမင္တဲ့အထိ လက္တြဲကူညီေပးရတယ္။ တကယ္ေတာ့ လူတစ္ေယာက္ကို မိတ္ဆက္ေပးရတယ္ဆိုတာ အင္မတန္ တာ၀န္ႀကီးပါတယ္။

ေမး။ ။ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႕ ဘာမ်ားေျပာခ်င္ပါေသးလဲ။

ေျဖ။ ။ေနရာတိုင္းမွာေတာ့ အဆိုးနဲ႔ အေကာင္းက ဒြန္တြဲၿပီးရွိပါတယ္။ ဆြမ္းဆန္ထဲ ၾကြက္ေခ်းေရာတယ္ဆိုတဲ့ စကားပံုေတာင္ ရွိေသးတာပဲ။ MLM စနစ္မွ မဟုတ္ပါဘူး ဘယ္နယ္ပယ္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ဒါကရွိမွာပဲ။ သူမ်ားအေျပာေလာက္နဲ႔ ကိုယ္ထင္ရာမဆံုးျဖတ္ဘဲ အျဖဴအမဲ အဆိုးအေကာင္းေသခ်ာသိေအာင္ စနစ္တက် ေသခ်ာေလ့လာေစခ်င္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ MLMဆိုတာ ကြ်န္ေတာ္တို႕လို သာမန္လူတန္းစားေတြအတြက္ မဟာအခြင့္အလမ္းႀကီးပါပဲ။ ဒီအခြင့္အလမ္းကို အမ်ားျပည္သူနားလည္ သေဘာေပါက္ၿပီး လူမႈဘ၀ေတြ တိုးတက္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေစခ်င္ပါတယ္။ လက္ရွိ အေမရိကန္သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန္႕ အပါအ၀င္ ၀ါရင္ဘားဖတ္တို႕ေတာင္မွ MLM စနစ္ထဲမွာ လုပ္ကိုင္ေနၾကေသးတာပဲ။ ဘီလ္ဂိတ္ကလည္း ဘ၀ကို အသစ္က ျပန္စရမယ္ဆိုရင္ MLM လုပ္မယ္လို႕ အတိအလင္းေျပာထားေသးတယ္။

ေမး။ ။ဒါဆိုရင္ Pyramid န႔ဲ Ponzi Scheme အေၾကာင္း အတိုခ်ဳပ္ေလး ေျပာျပေပးပါလား။

ေျဖ။ ။ Ponzi schem ဆိုတာက ဘာထုတ္ကုန္ ဘာဝန္ေဆာင္မႈ မွ မပါပဲ ေငြရင္း အရင္ထည့္ခိုင္းၿပီး အတိုးအမ်ားႀကီးေပး, လူထပ္ဆြယ္ခိုင္း, လူသစ္ ရလို႔ အဲလူ က ေငြရင္း ထည့္ ရင္ အဲဒီလူသစ္ ရတ့ဲ အေပၚမွာ ေကာ္မရွင္ ျပန္ေပး, လူသစ္ ထပ္ဆြယ္ေပါ့…. ပထမလူေတြက အတိုးရေတာ့ လူထပ္ဆြယ္, ေနာက္လူေတြကလည္း အတိုးရလိုမႈန႔ဲ ေငြရင္းထည့္…. သိန္းေသာင္းခ်ီရတ့ဲခ်ိန္မွာ လစ္ေရာ…. MLM န႔ဲ ခပ္ဆင္ဆင္ အဆင့္ဆင့္ပြားတာေတာ့ဟုတ္တယ္။ ဒါေပမ့ဲ အရမ္းသိသာတယ္။ အမ်ားစုက ေလာဘ ေဇာ ေၾကာင့္ အျမင္ႏိုင္ၾကတာ… အခု အထင္လႊဲခံရတာ ဒါမ်ိဳးအမ်ားဆုံးပဲ…
လိမ္တ့ဲသူေတြကလည္း ပါးနပ္တယ္.. Ponzi Scheme ကို update လုပ္ၿပီး လိမ္ ေတာ့ လူေတြ မ်က္စိလည္ၿပီး အလိမ္ခံၾကျပန္ေရာ.. ဥပမာ ေငြထည့္ခိုင္းၿပီးမွ ဖုန္းထဲမွာပဲ ျမင္ရတ့ဲ app တမ်ိဳး ကေန ကိန္းဂဏန္း တခ်ဳိ႕ ျပ, ဒီေန႔ ဘယ္ေစ်း, ခင္ဗ်ား ဘယ္ေလာက္ ျမတ္ေနၿပီ စသျဖင့္ လူ႔ေလာဘ ကိုဆြ ေပးၿပီး ေငြ ထပ္ထပ္ထည့္ခိုင္းတာေပါ့… ျပန္ထုတ္ခ်င္တ့ဲခါ ၾကေတာ့ Internet Line မေကာင္းလို႔, Hack ခံရလို႔, ေစ်းကြက္မပြင့္လို႔ …. အမ်ိးမ်ိဳး အေၾကာင္းျပတာေပါ့…. အဲဒါ Ponzi Scheme..
Pyramid က တကယ္တမ္းက်ေတာ့ Organization Structure အားလုံးက Pyramid ပဲ။ ဒါေပမ့ဲ MLM န႔ဲ ဆင္တူယိုးမွား Pyramid မွာက်ေတာ့ ၁- အသင္းဝင္ေၾကးမ်ားမယ္, ၂- ဝင္ဝင္ခ်င္း ပစၥည္းေတြ ဝယ္ခိုင္းမယ္, ၃- လစဥ္ မျဖစ္မေန ဝယ္ခိုင္းတာမ်ိဳးရွိမယ္ (ပစၥည္း ဝယ္ခိုင္းတာ တစ္ခုထဲ န႔ဲ pyramid လို႔ ေျပာလို႔မရေပမ့ဲ အမ်ားစုကေတာ့ အဲ့တိုင္းပဲ ျဖစ္တယ္)။ ၄- ပစၥည္း အရည္အေသြး က သာမန္ေလာက္ပဲ ရွိၿပီးေစ်း က်ေတာ့လပိုႀကီးမယ္, ၅- ဝန္ေဆာင္မႈမရွိဘူး, အတင္း လူဆြယ္မယ္, ၆- အျမန္ခ်မ္းသာမယ္ ဆိုၿပီး မက္လုံးေပးမယ္, ၇- ပညာေပးစနစ္ လုံးဝ မရွိဘူး လူဆြယ္ ေစ်းေရာင္း ပဲ လုပ္ခိုင္းမယ္… ၈- အေပၚကလူပဲ ေကာင္းစားၿပီး ေနာက္လူေတြ လုပ္လို႔မရ ုျဖစ္သြားမယ္။ ၄/၅ ႏွစ္ ၾကာလာရင္ လူသစ္ေတြက ဆက္လုပ္လို႔မရေတာ့ဘူး။ ဒါမ်ိဳး Company ေတြက ၾကာၾကာလည္း မရပ္တည္ႏိုင္ပါဘူး.. သူ႔ဟာသူ ျပန္ျပန္ ေပ်ာက္သြားတာပဲ….

။ ။ခုလုိေျဖၾကားေပးတာ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

Leave a Reply