ေသနဂၤ မဟာဗ်ဴဟာေလ့လာေရးအဖြဲ႔က တည္ေထာင္သူ၊အမႈေဆာင္ဒါ႐ိုက္တာ ေဒါက္တာႏိုင္ေဆြဦး ႏွင့္ အင္တာဗ်ဴး

0
2915

အခုလက္ရွိ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အေနာက္တံခါးအေရး၊ လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာကိစၥရပ္ေတြ၊ မဟာဗ်ဴဟာပိုင္းဆိုင္ရာေတြကို အထူးျပဳေလ့လာသံုးသပ္ေနတယ္လို႔ ေျပာၾကားထားတဲ့ ေသနဂၤ မဟာဗ်ဴဟာေလ့လာေရးအဖြဲ႔က တည္ေထာင္သူႏွင့္ အမႈေဆာင္ဒါ႐ိုက္တာ ေဒါက္တာႏိုင္ေဆြဦးကို ပဥၥမလႈိင္းသတင္းဌာနက အခုလိုပဲ အင္တာဗ်ဴးခဲ့ပါတယ္။ ေသနဂၤမဟာဗ်ဴဟာေလ့လာေရးအဖြဲ႔ဟာ အရပ္သားေတြ၊ အၿငိမ္းစားတပ္မေတာ္ အရာရွိေတြနဲ႔ စုစည္းတည္ေထာင္ခဲ့တယ္လို႔ သိရွိရၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ကာကြယ္ေရး၊ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုင္ရာကိစၥရပ္ေတြမွာ မဟာဗ်ဴဟာပိုင္းဆိုင္ရာ သံုးသပ္ေလ့လာဖို႔ ထူေထာင္ခဲ့တာလို႔လည္း သိရတာျဖစ္ပါတယ္။

ေမး- အခုလက္ရွိမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အေနာက္တံခါးအေရးကို ပညာရွင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေရးသားေျပာဆိုေနၾကပါတယ္။ ဆရာတို႔ ေသနဂၤကလည္း ေလ့လာသံုးသပ္ခ်က္ေတြ ေရးသားေျပာဆိုေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒါေလးကို ေသခ်ာရွင္းျပေပးေစခ်င္ပါတယ္။
ေျဖ – ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေသနဂၤ အဖြဲ႔အေနနဲ႔လည္း ေလာေလာဆယ္မွာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြကို ဦးစားေပး ေလ့လာေနတဲ့ အေနအထားမွာရွိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အေနာက္ဘက္တံခါးမွာျဖစ္တဲ့၊ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာျဖစ္တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ARSA အဖြဲ႔ကို ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ အထူးေလ့လာေနတာရွိပါတယ္။ ဒါေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ေဆာင္းပါးေတြေရးသားေနတာရွိတယ္။ သုေတသန စာတမ္းေတြ လုပ္ေနတာေတြ ရွိပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၆ နဲ႔ ၂၀၁၇မွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ျဖစ္စဥ္ႏွစ္ခုစလံုးကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ပထမျဖစ္စဥ္က ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလမွာ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ အဲဒီျဖစ္စဥ္မွာတုန္းကေတာ့ ARSA လို႔ နာမည္ မခံေသးဘူး။ သူတို႔အေနနဲ႔ Movement of Faith ဆိုတဲ့ အဖြဲ႔အေနနဲ႔ နာမည္ခံၿပီးေတာ့ နယ္ျခားေစာင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႔ စခန္း ၃ ခုကို တိုက္ခိုက္ခဲ့တာ ေတြ႔ရတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔ ျဖစ္စဥ္မွာေတာ့ ARSA အဖြဲ႔ဟာ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ ARSA အျဖစ္ တရား၀င္ေၾကညာၿပီးေတာ့မွ လူအင္အားကို အေျမာက္အမ်ား အသံုးျပဳခဲ့တယ္။ တခ်ဳိ႕ေနရာေတြမွာ အင္အား ေထာင္နဲ႔ခ်ီၿပီး သံုးတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ စုစုေပါင္း ရဲစခန္းေပါင္း ၃၀၊ တပ္ရင္းဌာနခ်ဳပ္ တစ္ခုကို တိုက္ခိုက္ခဲ့တဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုမ်ဳိး ျဖစ္စဥ္ေတြကို ေလ့လာသံုးသပ္ၾကည့္တဲ့အခါမွာ သူတို႔အသံုးျပဳတဲ့ နည္းဗ်ဴဟာေတြဟာ တစ္စတစ္စ တိုးတက္လာတာကို ျမင္ရတယ္။ ပထမ သူတို႔သံုးခဲ့တဲ့ နည္းဗ်ဴဟာ တစ္ခုကေတာ့ လံုၿခံဳေရး တပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြ သြားတဲ့ လမ္းေၾကာင္းေတြကို ၿခံဳခိုတိုက္ခိုက္တာေတြ ရွိတယ္။ လက္လုပ္ဗံုးနဲ႔ အသံုးျပဳၿပီး တိုက္ခဲ့တာေတြ ရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ စခန္းငယ္ေလးေတြကို တိုက္ခိုက္တာေတြကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ သူတို႔ဟာ လံုၿခံဳေရး တပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တဲ့ ဘဂၤါလီလူမ်ဳိးေတြ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေတြ၊ ဆယ္အိမ္စုမွဴးေတြ၊ ရာအိမ္စုမွဴးေတြ ဒါေတြကို လုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္ပစ္တဲ့ အပိုင္းေတြ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီလို လုပ္ျခင္းအားျဖင့္ ဒီေဒသမွာ ေနထိုင္ေနတဲ့ လူထုအတြင္းမွာ စိုးရိမ္ေၾကာင့္က်မႈေတြ ျဖစ္လာၿပီးေတာ့မွ သူတို႔က သူတို႔ရဲ႕ ၾသဇာအာဏာ လႊမ္းမိုးေအာင္လုပ္တဲ့ အေနအထားမ်ဳိး ေတြ႔ရပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလ ၇ ရက္ေန႔မွာ သူတို႔ ေၾကညာခ်က္တစ္ခု ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့တာ ရွိပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလ ၅ ရက္ေန႔မွာ လံုၿခံဳေရး တပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြ စီးနင္းလိုက္ပါလာတဲ့ ယာဥ္ကို ၿခံဳခိုတိုက္ခိုက္တဲ့ ျဖစ္စဥ္မွာ ARSA အဖြဲ႔ဟာ သူတို႔ရဲ႕လက္ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္ဆိုတာ ေျပာခဲ့တာေတြ ရွိတယ္။ အဲဒီျဖစ္စဥ္မွာ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိမႈ အပိုင္းေတြကိုလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ေလ့လာသိရွိ ထားပါတယ္။ ဆိုေတာ့ကာ ၂၀၁၇ ခုနွစ္ကေန တျဖည္းျဖည္း မ်ားျပားလာတဲ့ ARSA အဖြဲ႔ရဲ႕ အၾကမ္းဖက္မႈ လုပ္ရက္ေတြဟာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္းမွာလည္း ဆက္လက္ျဖစ္ပြားလာစရာ ရွိတယ္လို႔ သံုးသပ္မိပါတယ္။

ေမး – သမၼတႀကီး ဦးထင္ေက်ာ္ ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရအသစ္မွာ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ဆိုင္တဲ့ ကိစၥေတြအတြက္ ဘယ္လိုနည္းဗ်ဴဟာေတြ ခ်မွတ္ၿပီးေတာ့ က်င့္သံုးေနတယ္လို႔ ထင္ပါသလဲ။ ဆရာတို႔အေနနဲ႔ ဘယ္လို သံုးသပ္ပါသလဲ ။
ေျဖ – သမၼတဦးထင္ေက်ာ္အစိုးရ တက္လာၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ အစိုးရအေနနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ဦးတည္ၿပီး ေဖာ္ေဆာင္မယ္ဆိုတဲ့ ဦးစားေပးလုပ္ငန္းတစ္ရပ္အေနနဲ႔ လုပ္ေဆာင္လာတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္က စခဲ့တဲ့ NCA ကို ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ပံုစံမ်ဳိးပါပဲ။ ၂၁ ရာစု ပင္လံု ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံဆိုၿပီး ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္လာတဲ့ အပိုင္းေတြ ျမင္ရတယ္။ အဲဒီ အပိုင္းမွာလည္း သူတို႔က တခ်ဳိ႕က႑ေတြမွာ ေဆြးေႏြးသေဘာတူညီခ်က္ေတြ ရရွိလာၿပီး ျဖစ္တယ္။ လံုၿခံဳေရးက႑ တစ္ခုကလြဲၿပီးေတာ့ေပါ့ေလ။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ သူတို႔က ဒီလိုမ်ဳိး သေဘာတူညီတဲ့ အခ်က္ေတြ ရရွိလာတဲ့အခ်ိန္မွာ ျပည္ေထာင္စုသေဘာတူညီခ်က္စာခ်ဳပ္ Union Accord ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္း အေနနဲ႔ ထည့္သြင္းၿပီးေတာ့မွ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုမယ္လို႔ ေလ့လာသိရွိရတယ္။ မၾကာခင္မွာလည္း ၂၁ရာစု ပင္လံု အစည္းအေ၀းေတြ ဆက္ၿပီးလုပ္မယ္ဆိုတာ ေဆြးေႏြးညႇိႏႈိင္းတိုင္ပင္ေနတာကို ေလ့လာသိရွိထားပါတယ္။ အစိုးရအသစ္ရဲ႕ ဦးစားေပး လုပ္ငန္းတစ္ရပ္ျဖစ္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိစၥကို ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ေနတာ ေတြ႔ရတယ္။ ဒီမွာ ဆက္စပ္ၿပီးေတာ့ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ လက္ရွိ အေျခအေနဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံမွာတင္မကဘူး ေဒသအတြင္းေရာ ကမာၻမွာပါ ႏိုင္ငံေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ လံုၿခံဳေရးကို ထိခိုက္ခံေနရတဲ့ အပိုင္းေတြ ရွိတယ္။ အဲ့ဒိအတြက္ ႏိုင္ငံတိုင္းဟာ သူတို႔ရဲ႕ အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရးအပိုင္းေတြကို ဦးစားေပး လုပ္ေဆာင္လာေတြ ရွိလာပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံ အေနအထားလည္း သိတဲ့အတိုင္းပဲ National Security လို႔ ေျပာရင္ေတာ့ အမ်ားႀကီး က်ယ္ျပန္႔ပါတယ္။ တစ္ဖက္ကေန အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြ တင္မကဘူး၊ တစ္ႏိုင္ငံနဲ႔ တစ္ႏိုင္ငံ တိုက္ခိုက္မႈေတြ မကပါဘူး။ တစ္ျခား သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္လံုၿခံဳေရး၊ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ လံုၿခံဳေရး၊ အရင္းအျမစ္ေတြ လံုၿခံဳေရး၊ ဇီ၀လံုၿခံဳေရး စတဲ့အခ်က္ေတြကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ အေနနဲ႔ ထည့္သြင္း တြက္ခ်က္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိ အေျခအေနမွာ အစိုးရအဖြဲ႔အေနနဲ႔ကေတာ့ အမ်ဳိးသား လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ မူ၀ါဒ National Security Policy တစ္ရပ္ကို ခ်မွတ္ထားတယ္ဆိုတာေတာ့ မေတြ႔ရေသးဘူး။ ဒီဟာတစ္ခ်က္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ေျပာစရာရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း National Defense and Security Council ေပါ့ေလ အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရးနဲ႔ ကာကြယ္ေရး ေကာင္စီဆိုတာလည္း ဖြ႔ဲစည္းပံု အေျခခံဥပေဒအရ ဖြဲ႔စည္းထားတာ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီအစိုးရအသစ္ တက္လာတဲ့ အခ်ိန္မွာေတာ့ ဒီလိုမ်ဳိး အစည္းအေ၀းကို က်င္းပတယ္လို႔ တရား၀င္ေၾကညာထားတာမ်ဳိး မေတြ႔ရပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ အဲ့လိုမ်ဳိး ခပ္ဆန္ဆန္ လုပ္ခဲ့တဲ့ ျဖစ္စဥ္ႏွစ္ရပ္ေတာ့ ရွိပါတယ္။ ပထမအႀကိမ္ ၂၀၁၆ ခုနွစ္မွာ သူတို႔အေနနဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ဖက္ျခမ္း တိုက္ခိုက္ခံရတဲ့ ကိစၥရပ္ေနာက္ပိုင္းမွာ သမၼတႀကီးနဲ႔ တပ္မေတာ္၊ အစိုးရအဖြဲ႔၀င္ ၀န္ႀကီးေတြ၊ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ အပါအ၀င္ စုေပါင္းေဆြးေႏြးတင္ျပတဲ့ အပိုင္းေတြ ေတြ႔ရပါတယ္။ ေနာက္တစ္ႀကိမ္က ဒုတိယအႀကိမ္ တိုက္ခိုက္ခံရၿပီးတဲ့ ကာလမွာပဲေပါ့ေလ။ ၂၀၁၇ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ေနာက္ပိုင္းမွာလည္း တင္ျပတဲ့အပိုင္းေတြ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါကေတာ့ သူတို႔အေနနဲ႔ အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရးနဲ႔ ကာကြယ္ေရးဆိုင္ရာ အစည္းအေ၀းနဲ႔ ခပ္ဆင္ဆင္ က်င္းပတဲ့သေဘာ ျမင္ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း တရား၀င္အစည္းအေ၀း လုပ္တယ္ဆိုတာမ်ဳိးေတာ့ မေတြ႔ရေသးဘူး။ တစ္ကယ္ေတာ့ လုပ္မယ္ဆိုရင္ လိုအပ္တယ္လို႔ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ျမင္ပါတယ္။ အစိုးရအေနနဲ႔ အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ မဟာဗ်ဴဟာကို တရား၀င္ေၾကညာထားတာ မရွိတဲ့အတြက္ သံုးသပ္ဖို႔က နည္းနည္းေတာ့ အခက္အခဲ ရွိပါတယ္။ အစိုးရတစ္ရပ္ အေနနဲ႔ကေတာ့ အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ မူ၀ါဒတစ္ရပ္ ခ်မွတ္သင့္ပါတယ္။ ဒီမူ၀ါဒကို မူတည္ၿပီးေတာ့ အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ မဟာဗ်ဴဟာ တစ္ရပ္ကို ခ်မွတ္ေရးဆြဲဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ကေတာ့ ေလ့လာေတြ႔ရွိသေလာက္မွာ အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရးမူ၀ါဒ National Defense Policy ဆိုတာ ရွိတယ္လို႔ ေလ့လာသိရွိထားပါတယ္။

ေမး – ေသနဂၤအဖြဲ႔ရဲ႕ အင္တာဗ်ဴးေတြမွာ ပထ၀ီႏိုင္ငံေရးအျမင္ဆိုတာေတြကို ထည့္သြင္းေျပာဆိုတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒီအျမင္ေလးကို ရွင္းျပေပးပါ။
ေျဖ – ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ တည္ရွိေနပံုအေနအထားကို ၾကည့္ရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံဟာ မဟာဗ်ဴဟာက်တဲ့ ေနရာမွာ တည္ရွိတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔က အဓိကကအားျဖင့္ ေတာင္အာရွနဲ႔ အေရွ႕ေတာင္အာရွကို ေပါင္းကူးေပးထားတဲ့ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံျဖစ္တယ္။ ဒါ့အျပင္ ကမာၻ႔အင္အားႀကီး ႏိုင္ငံႏွစ္ႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ အိႏၵိယနဲ႔ တ႐ုတ္ေပါ့ေလ၊ ဒီႏွစ္ႏိုင္ငံၾကားမွာ တည္ရွိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ အေနာက္ေျမာက္ဘက္မွာရွိတဲ့ ကုန္းတြင္းပိတ္ ျပည္နယ္ျဖစ္တဲ့ ယူနန္ျပည္နယ္နဲ႔ အိႏၵိယသမုဒၵရာၾကားမွာ တည္ရွိေနတဲ့အတြက္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံဟာ အေရးပါတဲ့ေနရာမွာ တည္ရွိေနတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ ကမာၻ႔ျဖစ္စဥ္ေတြနဲ႔ ခ်ိန္ထိုးၿပီး သံုးသပ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၃ ခုနွစ္ေလာက္ကတည္းက စၿပီး တ႐ုတ္သမၼတ ရွီက်င့္ဖ်င္က ေနၿပီးေတာ့ ၂၁ ရာစု ပိုးလမ္းမသစ္စီမံကိန္း BRI ဆိုၿပီး ေဖာ္ထုတ္လာတာကို ေတြ႔ရတယ္။ BRI ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ေနရာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက အေရးပါတဲ့ေနရာမွာ တည္ရွိေနတယ္။ BRI မွာ ႏွစ္ပိုင္းရွိတယ္။ တစ္ခုက ၂၁ ရာစု ပင္လယ္ေရေၾကာင္း ပိုးလမ္းမႀကီး (21st Century Maritime Silk Road)၊ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ပိုးလမ္းမ စီးပြားေရးခါးပတ္ (Silk Road Economic Belt) ဆိုၿပီး ရွိပါတယ္။ ဒီႏွစ္ခုကို ေပါင္းကူး ဆက္စပ္ေပးတဲ့ေနရာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက တည္ရွိေနတဲ့အတြက္ အေရးပါတယ္လို႔ ေျပာရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး မဟာဗ်ဴဟာ အျမင္အရ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ တ႐ုတ္အတြက္ အိႏၵိယ သမုဒၵရာထြက္ေပါက္ ႏွစ္ေနရာပဲ ရွိပါတယ္။ အဲဒီေနရာမွာ ျမန္မာက တစ္ေနရာ ပါေနပါတယ္။ ေနာက္တစ္ေနရာကေတာ့ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံဘက္မွာ ရွိပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ အေရးပါတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္တာျဖစ္ပါတယ္။ သံုးသပ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ကမာၻ႔အင္အားႀကီး ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ အာ႐ုံစိုက္စရာ ေနရာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ တည္ရွိေနပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာျဖစ္တဲ့ ပဋိပကၡ မွန္သမွ်ကလည္း ကမာၻ႔ႏိုင္ငံႀကီးေတြရဲ႕ အာ႐ုံစိုက္စရာ ျဖစ္လာတယ္လို႔ပဲ သံုးသပ္ပါတယ္။

ေမး – လက္ရွိမွာ အစိုးရအသစ္ တက္လာၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ စီးပြားေရးတိုးတက္လာမယ္။ အထူးသျဖင့္ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ ၀င္လာမယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ထင္ေၾကးေပးေျပာဆိုမႈေတြ ရွိခဲ့တယ္။ လက္ေတြ႔မွာ ျဖစ္မလာေသးဘူး။ အဲ့ဒါ ဘာေၾကာင့္လဲ။
ေျဖ – ကၽြန္ေတာ္တို႔အားလံုးလည္း ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အစိုးရအသစ္တက္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ Change ဆိုၿပီးေတာ့မွ လုပ္ၿပီးေတာ့ တက္လာတယ္။ အေျပာင္းအလဲေတြေတာ့ ျမင္ရမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ၾကပါတယ္။ တစ္ခ်ဳိ႕ ေျပာင္းတဲ့ေနရာေတြမွာ ေျပာင္းတာေတာ့ ျမင္ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ စီးပြားေရးအေနနဲ႔ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြမွာ အဲဒီေလာက္အားေကာင္းေသးတာေတာ့ မေတြ႔ရေသးဘူး။ အထူးသျဖင့္ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြဟာ အေတာ္ႀကီးကို အားနည္းေနတဲ့ အေနအထားလို႔ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ျမင္ပါတယ္။ သံုးသပ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ႏွစ္ခ်က္ေတာ့ ေတြ႔တယ္။ ပထမအခ်က္ကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ျပည္တြင္းပဋိပကၡေတြ (Internal Conflict) ျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္တြင္းစစ္ (Civil War) လို႔ေတာ့ မေျပာဘူး။ ဘာလို႔လည္းဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ ေနရာေဒသ အမ်ားစုမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေနတာ အားလံုးအသိပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ နယ္စပ္ေတြမွာပဲ Conflict ေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြ အမ်ားအျပားရွိေနၿပီး၊ ထိေတြ႔မႈေတြ ခဏခဏျဖစ္ေနတာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျမင္ရပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ျပည္တြင္းပဋိပကၡေတြ မၿငိမ္မသက္ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာ လာေရာက္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံဖို႔ အတြက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြအေနနဲ႔ တြန္ဆုတ္ေနတဲ့ အေနအထား ရွိေနတယ္လို႔ သံုးသပ္မိပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက အေျခခံ အေဆာက္အဦ (Infrastructure) မျပည့္စံုေသးတာေပါ့။ ဒါကေတာ့ အစိုးရ အဆက္ဆက္ကလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံအတြက္ Infrastructure ကိုျဖည့္ဆည္းေပးဖို႔ အမ်ဳိးမ်ဳိး ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ခဲ့တာေတြ ရွိပါတယ္။ အရင္အစိုးရလက္ထက္မွာလည္း လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာေတြ ရွိပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း အရင္အစိုးရေတြ လက္ထက္မွာေတာ့ ပိတ္ဆို႔မႈေတြ အမ်ားအျပား ႀကံဳေတြ႔ေနရခ်ိန္မွာ ထင္သေလာက္ ေပါက္ေအာင္မလုပ္ႏိုင္တဲ့ အေနအထားေတြရွိပါတယ္။ ဒီအစိုးရအသစ္ လက္ထက္မွာလည္း လိုအပ္ေနတဲ့ အေျခခံအေဆာက္အဦေတြကို ဆက္လက္ ျဖည့္ဆည္းေပးဖို႔ လုပ္ေဆာင္သြားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ ဒုတိယအခ်က္အေနနဲ႔ကေတာ့ Infrastructure ေတြ ျပည္စံုဖို႔လိုတယ္လို႔ပဲ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ျမင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကမာၻကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံကို ျမင္ၾကည့္တဲ့အခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုတာနဲ႔ပဲ ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံတစ္ခုလို႔ ျမင္ေနၾကတယ္။ ဒါက ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံအတြက္ ေကာင္းတဲ့အခ်က္ မဟုတ္ပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံကို ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမယ့္သူေတြ ၀င္ေရာက္လာဖို႔ အဟန္႔အတားတစ္ခ်က္ ျဖစ္တယ္လို႔ပဲ ျမင္ပါတယ္။

ေမး – လက္ရွိျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္ေတြ၊ လံုၿခံဳေရး ျဖစ္စဥ္ေတြက ရႈပ္ေထြးၿပီး နားလည္ရခက္တယ္လို႔ ျမင္ၾကတယ္။ ဒီအေပၚမွာေရာ ဘယ္လို ထင္ပါသလဲ။
ေျဖ – မွန္ပါတယ္။ လက္ရွိအေျခအေနမွာေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံက ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ေလာက္ ျပည္တြင္းပဋိပကၡနဲ႔ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရတယ္။ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြနဲ႔လည္း အမ်ားအျပား ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္ပြားခဲ့တာေတြ ရွိပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ႀကိဳးပမ္းခဲ့တာ အစိုးရ အဆက္ဆက္ပါပဲ။ ထင္သေလာက္ေတာ့ ေအာင္ျမင္ႏိုင္ျခင္းမရွိေသးပါဘူး။ အရင္အစိုးရလက္ထက္က စၿပီး NCA ဆိုၿပီး စတင္လုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ အပိုင္းေတြ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ေလာက္ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡႀကီးတစ္ခုလံုးကို ကာလတို အတြင္းမွာ အၿပီးအျပတ္ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ ရရွိေအာင္ လုပ္ႏိုင္ဖို႔ ဆိုတာကေတာ့ အေတာ္အတန္ ခက္ခဲေနတဲ့ အေနအထားလို႔ ျမင္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ အစိုးရအဆက္ဆက္ေပါ့ေလ၊ ဒီအစိုးရလက္ထက္မွာ မၿပီးရင္ ေနာက္အစိုးရလက္ထက္မွာ ဆက္ၿပီးေတာ့ လုပ္ေဆာင္သြားရမယ့္ PROCESS တစ္ခုလို႔ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ျမင္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ႀကိဳးပမ္းၾကတဲ့ ေနရာမွာ အစိုးရရယ္၊ တပ္မေတာ္ရယ္၊ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြရယ္ ဒါ့အျပင္ အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြ NGO ေတြ အကုန္လံုးေပါ့ေလ၊ ျပည္သူလူထု အားလံုးကပါ ၀ိုင္း၀န္းပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွ All Inclusive ျဖစ္မွသာလွ်င္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ႀကီးက လွ်င္လွ်င္ျမန္ျမန္နဲ႔ ေရွ႕ကိုေရာက္မယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ျမင္ပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ဘဲ တစ္ပိုင္းပိုင္းကသာ ခ်ဳိ႕ယြင္းေနမယ္၊ ရပ္တန္႔ေနမယ္ဆိုရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္က ေႏွာင့္ေႏွးမယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ အေကာင္းျမင္တာ တစ္ခုကေတာ့ လက္ရွိမွာလည္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံေတြ လုပ္ၿပီးေတာ့မွ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္ေနတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အေရြ႕တစ္ခု ေရာက္ေနၿပီလို႔ေတာ့ ျမင္ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ေနရာေတြ တခ်ဳိ႕အပိုင္းေတြမွာေတာ့ ေႏွာင့္ေႏွးေနေသးတာေတာ့ ျမင္ေနတယ္။ ဒါေပမယ့္ ခရီးတစ္ခု အေရြ႕တစ္ခုေတာ့ ေရာက္သြားၿပီလို႔ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ျမင္ပါတယ္။

ေမး – တပ္မေတာ္ သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႔က ရခိုင္ျပည္နယ္ အင္းဒင္ေက်းရြာအုပ္စု သုသာန္မွာ အမည္မသိ ရုပ္အေလာင္းေတြ ေတြ႔ရွိမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ စစ္ေဆးေတြရွိခ်က္ေတြကို သတင္းထုတ္ျပန္ ေၾကညာခဲ့တယ္။ အဲဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လူမႈကြန္ရက္ေပၚမွာ သံုးသပ္တာေတြ၊ ေ၀ဖန္မႈေတြ ျမင့္လာပါတယ္။ ဒီလို သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္အေပၚ ဘယ္လို ထင္ပါသလဲ။
ေျဖ – ကၽြန္ေတာ္လည္း ဒီသတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ကို ဖတ္ရပါတယ္။ လူမႈကြန္ရက္မွာ ေ၀ဖန္မႈေတြ အမ်ားအျပားကိုလည္း ျမင္လိုက္ရပါတယ္။ ဆိုေတာ့ လက္ရွိအေျခအေနအရ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ လက္ထက္မွာ Standard Army ဆိုၿပီးေတာ့ တည္ေဆာက္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒေတြ၊ ျပည္တြင္းကဥပေဒေတြကို ေလးစားလိုက္နာရတဲ့ တစ္ခုတည္းေသာ တရား၀င္ အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ရခိုင္ျပသနာဟာ ႏိုင္ငံတကာ Issue တစ္ခုအျဖစ္ ေရာက္ရွိေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ရခိုင္ကိစၥကို ကိုင္တြယ္တဲ့ေနရာမွာ ႏိုင္ငံတကာလုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ၊ ဥပေဒေတြနဲ႔အညီ လိုက္နာက်င့္သံုး၊ ေဆာင္ရြက္ေနရတဲ့ ပံုစံမ်ဳိးလို႔ ေလ့လာသိရွိထားပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ တစ္ဖက္က အၾကမ္းဖက္သမားေတြဟာ Rules Of Engagement (ROE) လို႔ ေခၚတဲ့ ထိေတြ႔မႈစည္းမ်ဥ္းေတြကို လိုက္နာမႈမရွိတဲ့ အၾကမ္းဖက္သမားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ စည္းကမ္းလိုက္နာရသူနဲ႔ စည္းကမ္းမလိုက္နာသူ ထိပ္တိုက္ေတြ႔ရတဲ့အခ်ိန္မွာ စည္းကမ္းလိုက္နာရသူက ပိုၿပီးအထိနာတတ္တဲ့သေဘာ ရွိေနပါတယ္။ တပ္မေတာ္အေနနဲ႔၊ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြအေနနဲ႔ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းတဲ့အခါမွာ အခက္အခဲေတြ အမ်ားအျပား ေတြ႔ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ဒီရခိုင္ေဒသဆိုတာက အထိအရွမခံတဲ့ နယ္ေျမျဖစ္ပါတယ္။ Rules Of Engagement နဲ႔ အညီ ေဆာင္ရြက္မယ္ ဆိုရင္ေတာ့ လက္ရွိႀကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ အျဖစ္အပ်က္မ်ဳိးေတြက ေနၿပီးေတာ့ ေရွာင္လႊဲသြားႏိုင္မွာပါ။ ေနာက္တစ္ခုက အေရးယူခံရမယ့္ အပိုင္းေတြကို ျပန္ၾကည့္တဲ့အခါမွာ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြဘက္မွာ ဆိုရင္လည္း တိုင္းရင္းသားနယ္ေျမမွာ သူတို႔အေနနဲ႔ လံုၿခံဳေရးတာ၀န္ေတြကို သက္စြန္႔ဆံဖ်ား ေဆာင္ရြက္ေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အသက္ကိုရင္းၿပီး တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲလို ထမ္းေဆာင္ေနလွ်က္နဲ႔ပင္ ငါတို႔ အေရးယူခံရမယ္ဆိုတဲ့၊ ငါတို႔ တစ္ခုခုမွားသြားရင္ အေရးယူခံရႏိုင္တယ္ ဆိုတဲ့ လူ႔သေဘာသဘာ၀အရ အေတြးေတြ၊ စိတ္ခံစားခ်က္ေတြ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါကလည္း ခါးသီးလွတဲ့ အမွန္တရားတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ မည္သို႔ပင္ ဆိုေစကာမူ ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒေတြနဲ႔အညီ ေလးစားလိုက္နာ ေဆာင္ရြက္ေနရတာ ျဖစ္ေတာ့ Rules Of Engagement အတြင္းကသာ ဥပေဒနဲ႔အညီ ေဆာင္ရြက္မယ္ဆိုရင္ မိမိတာ၀န္ထမ္းေဆာင္ရမယ့္ တာ၀န္ေတြကို စိတ္ခ်လက္ခ် ယံုၾကည္စြာနဲ႔ ဆက္လက္ထမ္းေဆာင္ႏိုင္မယ္လို႔ သံုးသပ္မိပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးအခ်က္ အေနနဲ႔ကေတာ့ အစိုးရအေနနဲ႔ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြကို အျပည့္အ၀ အေထာက္အကူေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္တဲ့အပိုင္းမွာ ေကာင္းမြန္တဲ့ အေထာက္အပံ့ေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဥပမာအေနနဲ႔ ေျပာရရင္ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းမွာရွိတဲ့ အစၥေရးလိုႏိုင္ငံမ်ဳိးမွာ အစိုးရက လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြကို အျပည့္အ၀ အေထာက္အပံ့ေပးၿပီး လုပ္ေဆာင္သြားတဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီလို လုပ္ေဆာင္မွသာလွ်င္ လံုၿခံဳေရး တပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြအေနနဲ႔ မိမိတို႔ ထမ္းေဆာင္ရမယ့္ တာ၀န္၀တၱရားေတြကို စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈ ကင္းစြာနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မယ္လို႔ ယံုၾကည္ပါတယ္။ အရွင္းဆံုးေျပာရရင္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ အစၥေရးႏိုင္ငံလိုမ်ိဳး ခံယူခ်က္ထားၿပီး ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မယ္ဆိုရင္ ဒီကိစၥေတြ ေပၚလာစရာ အေၾကာင္းမရွိပါဘူး။ ဒီျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ၿခံဳငံုသံုးသပ္မယ္ဆိုရင္ တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္ေတြအေနနဲ႔ မိမိတို႔ရဲ႕ တပည့္သားေျမးေတြကို အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ခ်င္မွာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ သို႔ေသာ္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း နည္းဥပေဒေတြအရ မတတ္သာလို႔ အေရးယူ လုပ္ေဆာင္သြားတယ္လို႔ပဲ ျမင္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခု ရွိတာကေတာ့ တပ္မေတာ္ တပ္ရင္းတပ္ဖြဲ႔ေတြ၊ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြမွာ ေအာက္ေျခတပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြကေန အထက္အရာရွိေတြ အားလံုးအထိကို Rules Of Engagement (ROE) နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဒီထက္ပိုၿပီး ပညာေပးတာေတြ၊ ေဆြးေႏြးတာေတြ၊ မြမ္းမံသင္တန္းေပးတာေတြ အၿမဲမျပတ္ လုပ္ေဆာင္ေနဖို႔လည္း လိုအပ္မယ္လို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။

ေမး – ေသနဂၤ အင္စတီက်ဴ႕အေနနဲ႔ လက္ရွိ အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘာမ်ား အႀကံျပဳခ်င္ပါသလဲ။ ရွိရင္ေျပာျပပါ။
ေျဖ – သက္ဆိုင္ရာ Stakeholder ေတြကို ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ အႀကံျပဳခ်င္တာကေတာ့ လက္ရွိၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္ႀကီးကိုလည္း ပံုမွန္အခုလက္ရွိသြားေနတဲ့ NCA လမ္းေၾကာင္းနဲ႔ပဲ ဆက္လက္သြားဖို႔ အႀကံျပဳ တိုက္တြန္းလိုပါတယ္။ NCA ဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရရွိဖို႔အတြက္ ထြက္ေပါက္တစ္ခုျဖစ္တယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ျမင္ပါတယ္။ ဒါမွလည္း အျမန္ဆံုး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရရွိမယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ ဒီလိုလမ္းေၾကာင္းကို သြားတဲ့အခါမွာလည္း အားလံုးက ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းမွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ကိစၥေတြျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔လည္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ သံတမန္ေရးရာအရ လုပ္ေဆာင္ဖို႔လည္း လိုအပ္ပါတယ္။ ေမ့ထားလို႔မရတဲ့ အခ်က္ကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ အမ်ဳိးသားအက်ဳိးစီးပြား National Interest ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကိုလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ေမ့ထားလို႔ မရပါဘူး။ အမ်ဳိးသားအက်ဳိးစီးပြားကို မထိခိုက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္မွ ရပါမယ္။ ဒါ့အျပင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ အမ်ဳိးသား လံုၿခံဳေရးကို ဘယ္ေတာ့မွ အထိပါးခံလို႔ မရပါဘူး။ အမ်ဳိးသား လံုၿခံဳေရးဟာလည္း အဓိက အခ်က္တစ္ခ်က္ ျဖစ္တယ္လို႔ျမင္ပါတယ္။ လိုအပ္တဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈေတြကို စနစ္တက် လုပ္ေဆာင္သြားသင့္တယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ အႀကံျပဳလိုပါတယ္။

ေမး – ေရွ႕ဆက္ျဖစ္လာမယ့္ ျမန္မာ့အနာဂတ္အေရးကိုေရာ ဘယ္လိုမ်ဳိး သံုးသပ္အႀကံျပဳခ်င္ပါသလဲ။ ဘာေတြျဖစ္လာႏိုင္တယ္လို႔ ထင္ပါသလဲ။
ေျဖ – ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ႀကီးကို သံုးသပ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ လက္ရွိအစိုးရ တာ၀န္ယူထားတဲ့ ၂ ႏွစ္သက္တမ္းက ေက်ာ္လာၿပီေပါ့ေလ။ ဆိုေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္က အတန္ငယ္ တုန္႔ေႏွးေနတယ္လို႔ ျမင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ အေရြ႕တစ္ခုကိုလည္း ေရာက္ေနပါတယ္။ ေရွ႕ဆက္ၿပီးေတာ့လည္း ဒါက တတ္ႏိုင္သေလာက္ အၿပီးအျပတ္ ျပည္ေထာင္စု စာခ်ဳပ္ႀကီးကို လက္မွတ္မထိုးႏိုင္တာေတာင္မွ အေတာ္အတန္ ခရီးေရာက္တဲ့အထိ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားႏိုင္မယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္လည္း တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ သေဘာတူညီခ်က္ေတြ တစ္စံုတစ္ရာပိုမိုၿပီး ရရွိလာႏိုင္မယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ ဒါက ေရွ႕ဆက္ၿပီးေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ေပါ့ေနာ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္ဟာ ဒီအစိုးရ တစ္ဆက္တည္းနဲ႔ ၿပီးျပတ္သြားမယ့္ ကိစၥျဖစ္တယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ မျမင္ဘူး။ ေနာက္လာမယ့္ အစိုးရေတြ အဆက္ဆက္ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားရမယ့္ ျဖစ္စဥ္တစ္ခုလို႔ ျမင္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ရခိုင္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ရခိုင္အေရးဟာ ကာလတိုနဲ႔ ေျဖရွင္းလို႔ရမယ့္ ကိစၥမဟုတ္ဘူး။ ေရွ႕ဆက္ၿပီးေတာ့ အခက္အခဲေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရဦးမယ္။ ႏိုင္ငံတကာ ဖိအားေတြနဲ႔ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ ရင္ဆိုင္လာရမယ့္ အေနအထားေတြ ရွိေနပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ သက္ဆိုင္ရာ ပါ၀င္ပတ္သက္သူ အားလံုးကလည္း လိမၼာပါးနပ္စြာနဲ႔ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

ဟုတ္ကဲ့။ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

 

အခုလက္ရွိ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အေနာက္တံခါးအေရး၊ လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာကိစၥရပ္ေတြ၊ မဟာဗ်ဴဟာပိုင္းဆိုင္ရာေတြကို အထူးျပဳေလ့လာသံုးသပ္ေနတယ္လို႔ ေျပာၾကားထားတဲ့ ေသနဂၤ မဟာဗ်ဴဟာေလ့လာေရးအဖြဲ႔က တည္ေထာင္သူႏွင့္ အမႈေဆာင္ဒါ႐ိုက္တာ ေဒါက္တာႏိုင္ေဆြဦးကို ပဥၥမလႈိင္းသတင္းဌာနက အခုလိုပဲ အင္တာဗ်ဴးခဲ့ပါတယ္။ ေသနဂၤမဟာဗ်ဴဟာေလ့လာေရးအဖြဲ႔ဟာ အရပ္သားေတြ၊ အၿငိမ္းစားတပ္မေတာ္ အရာရွိေတြနဲ႔ စုစည္းတည္ေထာင္ခဲ့တယ္လို႔ သိရွိရၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ကာကြယ္ေရး၊ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုင္ရာကိစၥရပ္ေတြမွာ မဟာဗ်ဴဟာပိုင္းဆိုင္ရာ သံုးသပ္ေလ့လာဖို႔ ထူေထာင္ခဲ့တာလို႔လည္း သိရတာျဖစ္ပါတယ္။

ေမး- အခုလက္ရွိမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ အေနာက္တံခါးအေရးကို ပညာရွင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေရးသားေျပာဆိုေနၾကပါတယ္။ ဆရာတို႔ ေသနဂၤကလည္း ေလ့လာသံုးသပ္ခ်က္ေတြ ေရးသားေျပာဆိုေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒါေလးကို ေသခ်ာရွင္းျပေပးေစခ်င္ပါတယ္။
ေျဖ – ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေသနဂၤ အဖြဲ႔အေနနဲ႔လည္း ေလာေလာဆယ္မွာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြကို ဦးစားေပး ေလ့လာေနတဲ့ အေနအထားမွာရွိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အေနာက္ဘက္တံခါးမွာျဖစ္တဲ့၊ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာျဖစ္တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ARSA အဖြဲ႔ကို ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ အထူးေလ့လာေနတာရွိပါတယ္။ ဒါေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ေဆာင္းပါးေတြေရးသားေနတာရွိတယ္။ သုေတသန စာတမ္းေတြ လုပ္ေနတာေတြ ရွိပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၆ နဲ႔ ၂၀၁၇မွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ျဖစ္စဥ္ႏွစ္ခုစလံုးကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ပထမျဖစ္စဥ္က ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလမွာ ျဖစ္ခဲ့တယ္။ အဲဒီျဖစ္စဥ္မွာတုန္းကေတာ့ ARSA လို႔ နာမည္ မခံေသးဘူး။ သူတို႔အေနနဲ႔ Movement of Faith ဆိုတဲ့ အဖြဲ႔အေနနဲ႔ နာမည္ခံၿပီးေတာ့ နယ္ျခားေစာင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႔ စခန္း ၃ ခုကို တိုက္ခိုက္ခဲ့တာ ေတြ႔ရတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔ ျဖစ္စဥ္မွာေတာ့ ARSA အဖြဲ႔ဟာ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ ARSA အျဖစ္ တရား၀င္ေၾကညာၿပီးေတာ့မွ လူအင္အားကို အေျမာက္အမ်ား အသံုးျပဳခဲ့တယ္။ တခ်ဳိ႕ေနရာေတြမွာ အင္အား ေထာင္နဲ႔ခ်ီၿပီး သံုးတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ စုစုေပါင္း ရဲစခန္းေပါင္း ၃၀၊ တပ္ရင္းဌာနခ်ဳပ္ တစ္ခုကို တိုက္ခိုက္ခဲ့တဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုမ်ဳိး ျဖစ္စဥ္ေတြကို ေလ့လာသံုးသပ္ၾကည့္တဲ့အခါမွာ သူတို႔အသံုးျပဳတဲ့ နည္းဗ်ဴဟာေတြဟာ တစ္စတစ္စ တိုးတက္လာတာကို ျမင္ရတယ္။ ပထမ သူတို႔သံုးခဲ့တဲ့ နည္းဗ်ဴဟာ တစ္ခုကေတာ့ လံုၿခံဳေရး တပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြ သြားတဲ့ လမ္းေၾကာင္းေတြကို ၿခံဳခိုတိုက္ခိုက္တာေတြ ရွိတယ္။ လက္လုပ္ဗံုးနဲ႔ အသံုးျပဳၿပီး တိုက္ခဲ့တာေတြ ရွိတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ စခန္းငယ္ေလးေတြကို တိုက္ခိုက္တာေတြကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ သူတို႔ဟာ လံုၿခံဳေရး တပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တဲ့ ဘဂၤါလီလူမ်ဳိးေတြ၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးေတြ၊ ဆယ္အိမ္စုမွဴးေတြ၊ ရာအိမ္စုမွဴးေတြ ဒါေတြကို လုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္ပစ္တဲ့ အပိုင္းေတြ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒီလို လုပ္ျခင္းအားျဖင့္ ဒီေဒသမွာ ေနထိုင္ေနတဲ့ လူထုအတြင္းမွာ စိုးရိမ္ေၾကာင့္က်မႈေတြ ျဖစ္လာၿပီးေတာ့မွ သူတို႔က သူတို႔ရဲ႕ ၾသဇာအာဏာ လႊမ္းမိုးေအာင္လုပ္တဲ့ အေနအထားမ်ဳိး ေတြ႔ရပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလ ၇ ရက္ေန႔မွာ သူတို႔ ေၾကညာခ်က္တစ္ခု ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့တာ ရွိပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလ ၅ ရက္ေန႔မွာ လံုၿခံဳေရး တပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြ စီးနင္းလိုက္ပါလာတဲ့ ယာဥ္ကို ၿခံဳခိုတိုက္ခိုက္တဲ့ ျဖစ္စဥ္မွာ ARSA အဖြဲ႔ဟာ သူတို႔ရဲ႕လက္ခ်က္ ျဖစ္ပါတယ္ဆိုတာ ေျပာခဲ့တာေတြ ရွိတယ္။ အဲဒီျဖစ္စဥ္မွာ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိမႈ အပိုင္းေတြကိုလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ေလ့လာသိရွိ ထားပါတယ္။ ဆိုေတာ့ကာ ၂၀၁၇ ခုနွစ္ကေန တျဖည္းျဖည္း မ်ားျပားလာတဲ့ ARSA အဖြဲ႔ရဲ႕ အၾကမ္းဖက္မႈ လုပ္ရက္ေတြဟာ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြင္းမွာလည္း ဆက္လက္ျဖစ္ပြားလာစရာ ရွိတယ္လို႔ သံုးသပ္မိပါတယ္။

ေမး – သမၼတႀကီး ဦးထင္ေက်ာ္ ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရအသစ္မွာ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ဆိုင္တဲ့ ကိစၥေတြအတြက္ ဘယ္လိုနည္းဗ်ဴဟာေတြ ခ်မွတ္ၿပီးေတာ့ က်င့္သံုးေနတယ္လို႔ ထင္ပါသလဲ။ ဆရာတို႔အေနနဲ႔ ဘယ္လို သံုးသပ္ပါသလဲ ။
ေျဖ – သမၼတဦးထင္ေက်ာ္အစိုးရ တက္လာၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ အစိုးရအေနနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ဦးတည္ၿပီး ေဖာ္ေဆာင္မယ္ဆိုတဲ့ ဦးစားေပးလုပ္ငန္းတစ္ရပ္အေနနဲ႔ လုပ္ေဆာင္လာတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္က စခဲ့တဲ့ NCA ကို ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ပံုစံမ်ဳိးပါပဲ။ ၂၁ ရာစု ပင္လံု ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံဆိုၿပီး ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္လာတဲ့ အပိုင္းေတြ ျမင္ရတယ္။ အဲဒီ အပိုင္းမွာလည္း သူတို႔က တခ်ဳိ႕က႑ေတြမွာ ေဆြးေႏြးသေဘာတူညီခ်က္ေတြ ရရွိလာၿပီး ျဖစ္တယ္။ လံုၿခံဳေရးက႑ တစ္ခုကလြဲၿပီးေတာ့ေပါ့ေလ။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ သူတို႔က ဒီလိုမ်ဳိး သေဘာတူညီတဲ့ အခ်က္ေတြ ရရွိလာတဲ့အခ်ိန္မွာ ျပည္ေထာင္စုသေဘာတူညီခ်က္စာခ်ဳပ္ Union Accord ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္း အေနနဲ႔ ထည့္သြင္းၿပီးေတာ့မွ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုမယ္လို႔ ေလ့လာသိရွိရတယ္။ မၾကာခင္မွာလည္း ၂၁ရာစု ပင္လံု အစည္းအေ၀းေတြ ဆက္ၿပီးလုပ္မယ္ဆိုတာ ေဆြးေႏြးညႇိႏႈိင္းတိုင္ပင္ေနတာကို ေလ့လာသိရွိထားပါတယ္။ အစိုးရအသစ္ရဲ႕ ဦးစားေပး လုပ္ငန္းတစ္ရပ္ျဖစ္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိစၥကို ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္ေနတာ ေတြ႔ရတယ္။ ဒီမွာ ဆက္စပ္ၿပီးေတာ့ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ လက္ရွိ အေျခအေနဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံမွာတင္မကဘူး ေဒသအတြင္းေရာ ကမာၻမွာပါ ႏိုင္ငံေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ လံုၿခံဳေရးကို ထိခိုက္ခံေနရတဲ့ အပိုင္းေတြ ရွိတယ္။ အဲ့ဒိအတြက္ ႏိုင္ငံတိုင္းဟာ သူတို႔ရဲ႕ အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရးအပိုင္းေတြကို ဦးစားေပး လုပ္ေဆာင္လာေတြ ရွိလာပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံ အေနအထားလည္း သိတဲ့အတိုင္းပဲ National Security လို႔ ေျပာရင္ေတာ့ အမ်ားႀကီး က်ယ္ျပန္႔ပါတယ္။ တစ္ဖက္ကေန အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြ တင္မကဘူး၊ တစ္ႏိုင္ငံနဲ႔ တစ္ႏိုင္ငံ တိုက္ခိုက္မႈေတြ မကပါဘူး။ တစ္ျခား သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္လံုၿခံဳေရး၊ သဘာ၀ေဘးအႏၲရာယ္ လံုၿခံဳေရး၊ အရင္းအျမစ္ေတြ လံုၿခံဳေရး၊ ဇီ၀လံုၿခံဳေရး စတဲ့အခ်က္ေတြကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ အေနနဲ႔ ထည့္သြင္း တြက္ခ်က္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိ အေျခအေနမွာ အစိုးရအဖြဲ႔အေနနဲ႔ကေတာ့ အမ်ဳိးသား လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ မူ၀ါဒ National Security Policy တစ္ရပ္ကို ခ်မွတ္ထားတယ္ဆိုတာေတာ့ မေတြ႔ရေသးဘူး။ ဒီဟာတစ္ခ်က္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ေျပာစရာရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း National Defense and Security Council ေပါ့ေလ အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရးနဲ႔ ကာကြယ္ေရး ေကာင္စီဆိုတာလည္း ဖြ႔ဲစည္းပံု အေျခခံဥပေဒအရ ဖြဲ႔စည္းထားတာ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီအစိုးရအသစ္ တက္လာတဲ့ အခ်ိန္မွာေတာ့ ဒီလိုမ်ဳိး အစည္းအေ၀းကို က်င္းပတယ္လို႔ တရား၀င္ေၾကညာထားတာမ်ဳိး မေတြ႔ရပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ အဲ့လိုမ်ဳိး ခပ္ဆန္ဆန္ လုပ္ခဲ့တဲ့ ျဖစ္စဥ္ႏွစ္ရပ္ေတာ့ ရွိပါတယ္။ ပထမအႀကိမ္ ၂၀၁၆ ခုနွစ္မွာ သူတို႔အေနနဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ဖက္ျခမ္း တိုက္ခိုက္ခံရတဲ့ ကိစၥရပ္ေနာက္ပိုင္းမွာ သမၼတႀကီးနဲ႔ တပ္မေတာ္၊ အစိုးရအဖြဲ႔၀င္ ၀န္ႀကီးေတြ၊ ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ အပါအ၀င္ စုေပါင္းေဆြးေႏြးတင္ျပတဲ့ အပိုင္းေတြ ေတြ႔ရပါတယ္။ ေနာက္တစ္ႀကိမ္က ဒုတိယအႀကိမ္ တိုက္ခိုက္ခံရၿပီးတဲ့ ကာလမွာပဲေပါ့ေလ။ ၂၀၁၇ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ေနာက္ပိုင္းမွာလည္း တင္ျပတဲ့အပိုင္းေတြ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါကေတာ့ သူတို႔အေနနဲ႔ အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရးနဲ႔ ကာကြယ္ေရးဆိုင္ရာ အစည္းအေ၀းနဲ႔ ခပ္ဆင္ဆင္ က်င္းပတဲ့သေဘာ ျမင္ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း တရား၀င္အစည္းအေ၀း လုပ္တယ္ဆိုတာမ်ဳိးေတာ့ မေတြ႔ရေသးဘူး။ တစ္ကယ္ေတာ့ လုပ္မယ္ဆိုရင္ လိုအပ္တယ္လို႔ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ျမင္ပါတယ္။ အစိုးရအေနနဲ႔ အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ မဟာဗ်ဴဟာကို တရား၀င္ေၾကညာထားတာ မရွိတဲ့အတြက္ သံုးသပ္ဖို႔က နည္းနည္းေတာ့ အခက္အခဲ ရွိပါတယ္။ အစိုးရတစ္ရပ္ အေနနဲ႔ကေတာ့ အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ မူ၀ါဒတစ္ရပ္ ခ်မွတ္သင့္ပါတယ္။ ဒီမူ၀ါဒကို မူတည္ၿပီးေတာ့ အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ မဟာဗ်ဴဟာ တစ္ရပ္ကို ခ်မွတ္ေရးဆြဲဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ကေတာ့ ေလ့လာေတြ႔ရွိသေလာက္မွာ အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရးမူ၀ါဒ National Defense Policy ဆိုတာ ရွိတယ္လို႔ ေလ့လာသိရွိထားပါတယ္။

ေမး – ေသနဂၤအဖြဲ႔ရဲ႕ အင္တာဗ်ဴးေတြမွာ ပထ၀ီႏိုင္ငံေရးအျမင္ဆိုတာေတြကို ထည့္သြင္းေျပာဆိုတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ အဲဒီအျမင္ေလးကို ရွင္းျပေပးပါ။
ေျဖ – ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ တည္ရွိေနပံုအေနအထားကို ၾကည့္ရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံဟာ မဟာဗ်ဴဟာက်တဲ့ ေနရာမွာ တည္ရွိတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔က အဓိကကအားျဖင့္ ေတာင္အာရွနဲ႔ အေရွ႕ေတာင္အာရွကို ေပါင္းကူးေပးထားတဲ့ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံျဖစ္တယ္။ ဒါ့အျပင္ ကမာၻ႔အင္အားႀကီး ႏိုင္ငံႏွစ္ႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ အိႏၵိယနဲ႔ တ႐ုတ္ေပါ့ေလ၊ ဒီႏွစ္ႏိုင္ငံၾကားမွာ တည္ရွိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ အေနာက္ေျမာက္ဘက္မွာရွိတဲ့ ကုန္းတြင္းပိတ္ ျပည္နယ္ျဖစ္တဲ့ ယူနန္ျပည္နယ္နဲ႔ အိႏၵိယသမုဒၵရာၾကားမွာ တည္ရွိေနတဲ့အတြက္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံဟာ အေရးပါတဲ့ေနရာမွာ တည္ရွိေနတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ ကမာၻ႔ျဖစ္စဥ္ေတြနဲ႔ ခ်ိန္ထိုးၿပီး သံုးသပ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ လြန္ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၃ ခုနွစ္ေလာက္ကတည္းက စၿပီး တ႐ုတ္သမၼတ ရွီက်င့္ဖ်င္က ေနၿပီးေတာ့ ၂၁ ရာစု ပိုးလမ္းမသစ္စီမံကိန္း BRI ဆိုၿပီး ေဖာ္ထုတ္လာတာကို ေတြ႔ရတယ္။ BRI ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့ေနရာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက အေရးပါတဲ့ေနရာမွာ တည္ရွိေနတယ္။ BRI မွာ ႏွစ္ပိုင္းရွိတယ္။ တစ္ခုက ၂၁ ရာစု ပင္လယ္ေရေၾကာင္း ပိုးလမ္းမႀကီး (21st Century Maritime Silk Road)၊ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ပိုးလမ္းမ စီးပြားေရးခါးပတ္ (Silk Road Economic Belt) ဆိုၿပီး ရွိပါတယ္။ ဒီႏွစ္ခုကို ေပါင္းကူး ဆက္စပ္ေပးတဲ့ေနရာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက တည္ရွိေနတဲ့အတြက္ အေရးပါတယ္လို႔ ေျပာရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး မဟာဗ်ဴဟာ အျမင္အရ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ တ႐ုတ္အတြက္ အိႏၵိယ သမုဒၵရာထြက္ေပါက္ ႏွစ္ေနရာပဲ ရွိပါတယ္။ အဲဒီေနရာမွာ ျမန္မာက တစ္ေနရာ ပါေနပါတယ္။ ေနာက္တစ္ေနရာကေတာ့ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံဘက္မွာ ရွိပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ အေရးပါတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္တာျဖစ္ပါတယ္။ သံုးသပ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ကမာၻ႔အင္အားႀကီး ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ အာ႐ုံစိုက္စရာ ေနရာမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ တည္ရွိေနပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာျဖစ္တဲ့ ပဋိပကၡ မွန္သမွ်ကလည္း ကမာၻ႔ႏိုင္ငံႀကီးေတြရဲ႕ အာ႐ုံစိုက္စရာ ျဖစ္လာတယ္လို႔ပဲ သံုးသပ္ပါတယ္။

ေမး – လက္ရွိမွာ အစိုးရအသစ္ တက္လာၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ စီးပြားေရးတိုးတက္လာမယ္။ အထူးသျဖင့္ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ ၀င္လာမယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ထင္ေၾကးေပးေျပာဆိုမႈေတြ ရွိခဲ့တယ္။ လက္ေတြ႔မွာ ျဖစ္မလာေသးဘူး။ အဲ့ဒါ ဘာေၾကာင့္လဲ။
ေျဖ – ကၽြန္ေတာ္တို႔အားလံုးလည္း ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အစိုးရအသစ္တက္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ Change ဆိုၿပီးေတာ့မွ လုပ္ၿပီးေတာ့ တက္လာတယ္။ အေျပာင္းအလဲေတြေတာ့ ျမင္ရမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ၾကပါတယ္။ တစ္ခ်ဳိ႕ ေျပာင္းတဲ့ေနရာေတြမွာ ေျပာင္းတာေတာ့ ျမင္ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ စီးပြားေရးအေနနဲ႔ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြမွာ အဲဒီေလာက္အားေကာင္းေသးတာေတာ့ မေတြ႔ရေသးဘူး။ အထူးသျဖင့္ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြဟာ အေတာ္ႀကီးကို အားနည္းေနတဲ့ အေနအထားလို႔ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ျမင္ပါတယ္။ သံုးသပ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ႏွစ္ခ်က္ေတာ့ ေတြ႔တယ္။ ပထမအခ်က္ကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ ျပည္တြင္းပဋိပကၡေတြ (Internal Conflict) ျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္တြင္းစစ္ (Civil War) လို႔ေတာ့ မေျပာဘူး။ ဘာလို႔လည္းဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ ေနရာေဒသ အမ်ားစုမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေနတာ အားလံုးအသိပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ နယ္စပ္ေတြမွာပဲ Conflict ေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြ အမ်ားအျပားရွိေနၿပီး၊ ထိေတြ႔မႈေတြ ခဏခဏျဖစ္ေနတာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျမင္ရပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ျပည္တြင္းပဋိပကၡေတြ မၿငိမ္မသက္ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာ လာေရာက္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံဖို႔ အတြက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြအေနနဲ႔ တြန္ဆုတ္ေနတဲ့ အေနအထား ရွိေနတယ္လို႔ သံုးသပ္မိပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက အေျခခံ အေဆာက္အဦ (Infrastructure) မျပည့္စံုေသးတာေပါ့။ ဒါကေတာ့ အစိုးရ အဆက္ဆက္ကလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံအတြက္ Infrastructure ကိုျဖည့္ဆည္းေပးဖို႔ အမ်ဳိးမ်ဳိး ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ခဲ့တာေတြ ရွိပါတယ္။ အရင္အစိုးရလက္ထက္မွာလည္း လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာေတြ ရွိပါတယ္။ သို႔ေသာ္လည္း အရင္အစိုးရေတြ လက္ထက္မွာေတာ့ ပိတ္ဆို႔မႈေတြ အမ်ားအျပား ႀကံဳေတြ႔ေနရခ်ိန္မွာ ထင္သေလာက္ ေပါက္ေအာင္မလုပ္ႏိုင္တဲ့ အေနအထားေတြရွိပါတယ္။ ဒီအစိုးရအသစ္ လက္ထက္မွာလည္း လိုအပ္ေနတဲ့ အေျခခံအေဆာက္အဦေတြကို ဆက္လက္ ျဖည့္ဆည္းေပးဖို႔ လုပ္ေဆာင္သြားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ ဒုတိယအခ်က္အေနနဲ႔ကေတာ့ Infrastructure ေတြ ျပည္စံုဖို႔လိုတယ္လို႔ပဲ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ျမင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကမာၻကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံကို ျမင္ၾကည့္တဲ့အခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုတာနဲ႔ပဲ ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံတစ္ခုလို႔ ျမင္ေနၾကတယ္။ ဒါက ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံအတြက္ ေကာင္းတဲ့အခ်က္ မဟုတ္ပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံကို ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမယ့္သူေတြ ၀င္ေရာက္လာဖို႔ အဟန္႔အတားတစ္ခ်က္ ျဖစ္တယ္လို႔ပဲ ျမင္ပါတယ္။

ေမး – လက္ရွိျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္ေတြ၊ လံုၿခံဳေရး ျဖစ္စဥ္ေတြက ရႈပ္ေထြးၿပီး နားလည္ရခက္တယ္လို႔ ျမင္ၾကတယ္။ ဒီအေပၚမွာေရာ ဘယ္လို ထင္ပါသလဲ။
ေျဖ – မွန္ပါတယ္။ လက္ရွိအေျခအေနမွာေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံက ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ေလာက္ ျပည္တြင္းပဋိပကၡနဲ႔ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရတယ္။ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြနဲ႔လည္း အမ်ားအျပား ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္ပြားခဲ့တာေတြ ရွိပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ႀကိဳးပမ္းခဲ့တာ အစိုးရ အဆက္ဆက္ပါပဲ။ ထင္သေလာက္ေတာ့ ေအာင္ျမင္ႏိုင္ျခင္းမရွိေသးပါဘူး။ အရင္အစိုးရလက္ထက္က စၿပီး NCA ဆိုၿပီး စတင္လုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ အပိုင္းေတြ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ေလာက္ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡႀကီးတစ္ခုလံုးကို ကာလတို အတြင္းမွာ အၿပီးအျပတ္ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ ရရွိေအာင္ လုပ္ႏိုင္ဖို႔ ဆိုတာကေတာ့ အေတာ္အတန္ ခက္ခဲေနတဲ့ အေနအထားလို႔ ျမင္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ အစိုးရအဆက္ဆက္ေပါ့ေလ၊ ဒီအစိုးရလက္ထက္မွာ မၿပီးရင္ ေနာက္အစိုးရလက္ထက္မွာ ဆက္ၿပီးေတာ့ လုပ္ေဆာင္သြားရမယ့္ PROCESS တစ္ခုလို႔ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ျမင္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ႀကိဳးပမ္းၾကတဲ့ ေနရာမွာ အစိုးရရယ္၊ တပ္မေတာ္ရယ္၊ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြရယ္ ဒါ့အျပင္ အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြ NGO ေတြ အကုန္လံုးေပါ့ေလ၊ ျပည္သူလူထု အားလံုးကပါ ၀ိုင္း၀န္းပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မွ All Inclusive ျဖစ္မွသာလွ်င္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ႀကီးက လွ်င္လွ်င္ျမန္ျမန္နဲ႔ ေရွ႕ကိုေရာက္မယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ျမင္ပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ဘဲ တစ္ပိုင္းပိုင္းကသာ ခ်ဳိ႕ယြင္းေနမယ္၊ ရပ္တန္႔ေနမယ္ဆိုရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္က ေႏွာင့္ေႏွးမယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ အေကာင္းျမင္တာ တစ္ခုကေတာ့ လက္ရွိမွာလည္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံေတြ လုပ္ၿပီးေတာ့မွ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္ေနတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ အေရြ႕တစ္ခု ေရာက္ေနၿပီလို႔ေတာ့ ျမင္ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ေနရာေတြ တခ်ဳိ႕အပိုင္းေတြမွာေတာ့ ေႏွာင့္ေႏွးေနေသးတာေတာ့ ျမင္ေနတယ္။ ဒါေပမယ့္ ခရီးတစ္ခု အေရြ႕တစ္ခုေတာ့ ေရာက္သြားၿပီလို႔ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ျမင္ပါတယ္။

ေမး – တပ္မေတာ္ သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႔က ရခိုင္ျပည္နယ္ အင္းဒင္ေက်းရြာအုပ္စု သုသာန္မွာ အမည္မသိ ရုပ္အေလာင္းေတြ ေတြ႔ရွိမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ စစ္ေဆးေတြရွိခ်က္ေတြကို သတင္းထုတ္ျပန္ ေၾကညာခဲ့တယ္။ အဲဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး လူမႈကြန္ရက္ေပၚမွာ သံုးသပ္တာေတြ၊ ေ၀ဖန္မႈေတြ ျမင့္လာပါတယ္။ ဒီလို သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္အေပၚ ဘယ္လို ထင္ပါသလဲ။
ေျဖ – ကၽြန္ေတာ္လည္း ဒီသတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ကို ဖတ္ရပါတယ္။ လူမႈကြန္ရက္မွာ ေ၀ဖန္မႈေတြ အမ်ားအျပားကိုလည္း ျမင္လိုက္ရပါတယ္။ ဆိုေတာ့ လက္ရွိအေျခအေနအရ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ လက္ထက္မွာ Standard Army ဆိုၿပီးေတာ့ တည္ေဆာက္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒေတြ၊ ျပည္တြင္းကဥပေဒေတြကို ေလးစားလိုက္နာရတဲ့ တစ္ခုတည္းေသာ တရား၀င္ အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ရခိုင္ျပသနာဟာ ႏိုင္ငံတကာ Issue တစ္ခုအျဖစ္ ေရာက္ရွိေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ရခိုင္ကိစၥကို ကိုင္တြယ္တဲ့ေနရာမွာ ႏိုင္ငံတကာလုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ၊ ဥပေဒေတြနဲ႔အညီ လိုက္နာက်င့္သံုး၊ ေဆာင္ရြက္ေနရတဲ့ ပံုစံမ်ဳိးလို႔ ေလ့လာသိရွိထားပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ တစ္ဖက္က အၾကမ္းဖက္သမားေတြဟာ Rules Of Engagement (ROE) လို႔ ေခၚတဲ့ ထိေတြ႔မႈစည္းမ်ဥ္းေတြကို လိုက္နာမႈမရွိတဲ့ အၾကမ္းဖက္သမားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ စည္းကမ္းလိုက္နာရသူနဲ႔ စည္းကမ္းမလိုက္နာသူ ထိပ္တိုက္ေတြ႔ရတဲ့အခ်ိန္မွာ စည္းကမ္းလိုက္နာရသူက ပိုၿပီးအထိနာတတ္တဲ့သေဘာ ရွိေနပါတယ္။ တပ္မေတာ္အေနနဲ႔၊ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြအေနနဲ႔ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းတဲ့အခါမွာ အခက္အခဲေတြ အမ်ားအျပား ေတြ႔ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ဒီရခိုင္ေဒသဆိုတာက အထိအရွမခံတဲ့ နယ္ေျမျဖစ္ပါတယ္။ Rules Of Engagement နဲ႔ အညီ ေဆာင္ရြက္မယ္ ဆိုရင္ေတာ့ လက္ရွိႀကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ အျဖစ္အပ်က္မ်ဳိးေတြက ေနၿပီးေတာ့ ေရွာင္လႊဲသြားႏိုင္မွာပါ။ ေနာက္တစ္ခုက အေရးယူခံရမယ့္ အပိုင္းေတြကို ျပန္ၾကည့္တဲ့အခါမွာ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြဘက္မွာ ဆိုရင္လည္း တိုင္းရင္းသားနယ္ေျမမွာ သူတို႔အေနနဲ႔ လံုၿခံဳေရးတာ၀န္ေတြကို သက္စြန္႔ဆံဖ်ား ေဆာင္ရြက္ေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အသက္ကိုရင္းၿပီး တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲလို ထမ္းေဆာင္ေနလွ်က္နဲ႔ပင္ ငါတို႔ အေရးယူခံရမယ္ဆိုတဲ့၊ ငါတို႔ တစ္ခုခုမွားသြားရင္ အေရးယူခံရႏိုင္တယ္ ဆိုတဲ့ လူ႔သေဘာသဘာ၀အရ အေတြးေတြ၊ စိတ္ခံစားခ်က္ေတြ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါကလည္း ခါးသီးလွတဲ့ အမွန္တရားတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ မည္သို႔ပင္ ဆိုေစကာမူ ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ ဥပေဒေတြနဲ႔အညီ ေလးစားလိုက္နာ ေဆာင္ရြက္ေနရတာ ျဖစ္ေတာ့ Rules Of Engagement အတြင္းကသာ ဥပေဒနဲ႔အညီ ေဆာင္ရြက္မယ္ဆိုရင္ မိမိတာ၀န္ထမ္းေဆာင္ရမယ့္ တာ၀န္ေတြကို စိတ္ခ်လက္ခ် ယံုၾကည္စြာနဲ႔ ဆက္လက္ထမ္းေဆာင္ႏိုင္မယ္လို႔ သံုးသပ္မိပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးအခ်က္ အေနနဲ႔ကေတာ့ အစိုးရအေနနဲ႔ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြကို အျပည့္အ၀ အေထာက္အကူေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္တဲ့အပိုင္းမွာ ေကာင္းမြန္တဲ့ အေထာက္အပံ့ေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဥပမာအေနနဲ႔ ေျပာရရင္ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းမွာရွိတဲ့ အစၥေရးလိုႏိုင္ငံမ်ဳိးမွာ အစိုးရက လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြကို အျပည့္အ၀ အေထာက္အပံ့ေပးၿပီး လုပ္ေဆာင္သြားတဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီလို လုပ္ေဆာင္မွသာလွ်င္ လံုၿခံဳေရး တပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြအေနနဲ႔ မိမိတို႔ ထမ္းေဆာင္ရမယ့္ တာ၀န္၀တၱရားေတြကို စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈ ကင္းစြာနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မယ္လို႔ ယံုၾကည္ပါတယ္။ အရွင္းဆံုးေျပာရရင္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ အစၥေရးႏိုင္ငံလိုမ်ိဳး ခံယူခ်က္ထားၿပီး ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မယ္ဆိုရင္ ဒီကိစၥေတြ ေပၚလာစရာ အေၾကာင္းမရွိပါဘူး။ ဒီျဖစ္စဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ၿခံဳငံုသံုးသပ္မယ္ဆိုရင္ တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္ေတြအေနနဲ႔ မိမိတို႔ရဲ႕ တပည့္သားေျမးေတြကို အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ခ်င္မွာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ သို႔ေသာ္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း နည္းဥပေဒေတြအရ မတတ္သာလို႔ အေရးယူ လုပ္ေဆာင္သြားတယ္လို႔ပဲ ျမင္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခု ရွိတာကေတာ့ တပ္မေတာ္ တပ္ရင္းတပ္ဖြဲ႔ေတြ၊ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြမွာ ေအာက္ေျခတပ္ဖြဲ႔၀င္ေတြကေန အထက္အရာရွိေတြ အားလံုးအထိကို Rules Of Engagement (ROE) နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဒီထက္ပိုၿပီး ပညာေပးတာေတြ၊ ေဆြးေႏြးတာေတြ၊ မြမ္းမံသင္တန္းေပးတာေတြ အၿမဲမျပတ္ လုပ္ေဆာင္ေနဖို႔လည္း လိုအပ္မယ္လို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။

ေမး – ေသနဂၤ အင္စတီက်ဴ႕အေနနဲ႔ လက္ရွိ အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘာမ်ား အႀကံျပဳခ်င္ပါသလဲ။ ရွိရင္ေျပာျပပါ။
ေျဖ – သက္ဆိုင္ရာ Stakeholder ေတြကို ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ အႀကံျပဳခ်င္တာကေတာ့ လက္ရွိၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္ႀကီးကိုလည္း ပံုမွန္အခုလက္ရွိသြားေနတဲ့ NCA လမ္းေၾကာင္းနဲ႔ပဲ ဆက္လက္သြားဖို႔ အႀကံျပဳ တိုက္တြန္းလိုပါတယ္။ NCA ဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရရွိဖို႔အတြက္ ထြက္ေပါက္တစ္ခုျဖစ္တယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ျမင္ပါတယ္။ ဒါမွလည္း အျမန္ဆံုး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရရွိမယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ ဒီလိုလမ္းေၾကာင္းကို သြားတဲ့အခါမွာလည္း အားလံုးက ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းမွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ကိစၥေတြျဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔လည္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ သံတမန္ေရးရာအရ လုပ္ေဆာင္ဖို႔လည္း လိုအပ္ပါတယ္။ ေမ့ထားလို႔မရတဲ့ အခ်က္ကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ အမ်ဳိးသားအက်ဳိးစီးပြား National Interest ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကိုလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ ေမ့ထားလို႔ မရပါဘူး။ အမ်ဳိးသားအက်ဳိးစီးပြားကို မထိခိုက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္မွ ရပါမယ္။ ဒါ့အျပင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံရဲ႕ အမ်ဳိးသား လံုၿခံဳေရးကို ဘယ္ေတာ့မွ အထိပါးခံလို႔ မရပါဘူး။ အမ်ဳိးသား လံုၿခံဳေရးဟာလည္း အဓိက အခ်က္တစ္ခ်က္ ျဖစ္တယ္လို႔ျမင္ပါတယ္။ လိုအပ္တဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈေတြကို စနစ္တက် လုပ္ေဆာင္သြားသင့္တယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ အႀကံျပဳလိုပါတယ္။

ေမး – ေရွ႕ဆက္ျဖစ္လာမယ့္ ျမန္မာ့အနာဂတ္အေရးကိုေရာ ဘယ္လိုမ်ဳိး သံုးသပ္အႀကံျပဳခ်င္ပါသလဲ။ ဘာေတြျဖစ္လာႏိုင္တယ္လို႔ ထင္ပါသလဲ။
ေျဖ – ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ႀကီးကို သံုးသပ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ လက္ရွိအစိုးရ တာ၀န္ယူထားတဲ့ ၂ ႏွစ္သက္တမ္းက ေက်ာ္လာၿပီေပါ့ေလ။ ဆိုေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္က အတန္ငယ္ တုန္႔ေႏွးေနတယ္လို႔ ျမင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ အေရြ႕တစ္ခုကိုလည္း ေရာက္ေနပါတယ္။ ေရွ႕ဆက္ၿပီးေတာ့လည္း ဒါက တတ္ႏိုင္သေလာက္ အၿပီးအျပတ္ ျပည္ေထာင္စု စာခ်ဳပ္ႀကီးကို လက္မွတ္မထိုးႏိုင္တာေတာင္မွ အေတာ္အတန္ ခရီးေရာက္တဲ့အထိ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားႏိုင္မယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ အဲဒီအတြက္လည္း တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ သေဘာတူညီခ်က္ေတြ တစ္စံုတစ္ရာပိုမိုၿပီး ရရွိလာႏိုင္မယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ ဒါက ေရွ႕ဆက္ၿပီးေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ေပါ့ေနာ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္ဟာ ဒီအစိုးရ တစ္ဆက္တည္းနဲ႔ ၿပီးျပတ္သြားမယ့္ ကိစၥျဖစ္တယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ့္အေနနဲ႔ မျမင္ဘူး။ ေနာက္လာမယ့္ အစိုးရေတြ အဆက္ဆက္ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားရမယ့္ ျဖစ္စဥ္တစ္ခုလို႔ ျမင္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ရခိုင္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ရခိုင္အေရးဟာ ကာလတိုနဲ႔ ေျဖရွင္းလို႔ရမယ့္ ကိစၥမဟုတ္ဘူး။ ေရွ႕ဆက္ၿပီးေတာ့ အခက္အခဲေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရဦးမယ္။ ႏိုင္ငံတကာ ဖိအားေတြနဲ႔ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ ရင္ဆိုင္လာရမယ့္ အေနအထားေတြ ရွိေနပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ သက္ဆိုင္ရာ ပါ၀င္ပတ္သက္သူ အားလံုးကလည္း လိမၼာပါးနပ္စြာနဲ႔ ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

ဟုတ္ကဲ့။ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

Leave a Reply