“ႏိုင္ငံပိုင္စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ၁၀ ခု၏ အရႈံးျပ ခန္႔မွန္းေငြ က်ပ္ဘီလီယံ ၈၀၀ ေက်ာ္ရိွ”ဟု အစီရင္ခံစာတစ္ခုက ေဖာ္ျပ

0
88

စက္တင္ဘာ ၂၁

ေဝေဝၿဖိဳး

ႏိုင္ငံပိုင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ၁၀ ခု၏ အရႈံးျပ ခန္႔မွန္းေငြ ဘီလီယံ ၈၃၃ ေက်ာ္ရိွၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္ဘ႑ာမွ စိုက္ထုတ္ေနရ၍ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ လုပ္သင့္ေၾကာင္း ျမန္မာ ႏိုင္ငံ ပြင့္လင္းျမင္ သာမႈႏွင့္ တာဝန္ ယူမႈ၊ တာဝန္ခံမႈဆိုင္ရာ အရပ္ဘက္ မဟာမိတ္အဖြဲ႔ (MATA)မွ ထုတ္ျပန္ေသာ အစီရင္ခံစာက ဆိုသည္။

ယင္းအစီရင္ခံစာတြင္ လ်ွပ္စစ္ဓာတ္အားထုတ္လုပ္ ေရးလုပ္ငန္း၊ သတင္းႏွင့္ စာနယ္ဇင္းလုပ္ငန္း၊ ျပည္တြင္း ေရေၾကာင္းပို႔ေဆာင္ေရး လုပ္ငန္း၊ ျမန္မာ့မီးရထား၊ ကုန္း လမ္းပို႔ေဆာင္ေရး၊ ျမန္မာ့စာတိုက္ လုပ္ငန္း၊ အမွတ္(၁)အႀကီးစား စက္မႈလုပ္ငန္း၊ အမွတ္(၂)အႀကီးစား စက္မႈ လုပ္ငန္း၊ အမွတ္(၃)အႀကီးစားစက္မႈလုပ္ငန္း၊ ျမန္မာ အမ်ိဳးသား ေလေၾကာင္းလိုင္း စသည့္ ႏိုင္ငံပိုင္စီးပြားေရး လုပ္ငန္း ၁၀ ခုသည္ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ စုစုေပါင္း အရႈံးျပ ခန္႔မွန္း ေငြက်ပ္ ၈၃၃ ဘီလီယံေက်ာ္ရိွ၍ ကုန္က် စရိတ္အမ်ားစုကို ႏိုင္ငံေတာ္ဘ႑ာမွ စိုက္ထုတ္ ကုန္က်ခံေနရသည့္အတြက္ လက္ေတြ႕က်ေသာ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈ လုပ္သင့္သည္ဟု ဆိုသည္။

“ႏိုင္ငံပိုင္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြက စနစ္တက်နဲ႔ ယိုေပါက္ေတြ ရိွတယ္။ အိတ္ေပါက္နဲ႔ ဖားေကာက္ခဲ့ ရတာလည္း ေခတ္အဆက္ဆက္ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ ဒါေတြက ရပ္တန္႔သင့္ၿပီေပါ့။ ကြာျခားေငြက ၂၀၁၄-၂၀၁၅ ဘ႑ာႏွစ္ EITI Report အစီရင္ခံစာတုန္းက ကခ်င္၊ ကယား၊ မေကြး၊ ကရင္၊ မြန္ ေဒသေတြကို တစ္ႏွစ္စာေပးေနတဲ့ ျပည္ေထာင္စု ဘတ္ဂ်က္နဲ႔ ညီမ်ွတယ္။ ႏိုင္ငံပိုင္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ မလုပ္ႏိုင္သေရြ႕ ဖက္ဒရယ္လည္း လုပ္လို႔ရမွာ မဟုတ္ပါဘူး။”ဟု MATAအဖြဲ႔ဝင္ ေဒၚမိုးမိုးထြန္းက ေျပာသည္။

ႏိုင္ငံပိုင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းစုမ်ား၏ စာရင္း ဇယား မ်ားကို စာျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ႏႈတ္ျဖင့္ေသာ္ လည္းေကာင္း ေတာင္းယူစစ္ေဆးရာတြင္ ခက္ခဲမႈမ်ား ရိွၿပီး စနစ္တက် မွားယြင္းမႈရိွေနေၾကာင္း သိရသည္။

ႏိုင္ငံပိုင္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းစုမ်ားျဖစ္သည့္ ေရနံႏွင့္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕က႑ ထုတ္လုပ္မႈစာရင္းတြင္ ကုမၸဏီမွ ထုတ္ျပန္ေသာ စာရင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံပိုင္စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမွ ထုတ္ျပန္ေသာ စာရင္းႏွစ္ခုအၾကား ခန္႔မွန္း အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁ ဒသမ ၂ ဘီလီယံနီးပါး တန္ဖိုးရိွေသာ ဓာတ္ေငြ႕ကုဗသန္းေပါင္း တစ္သိန္းေက်ာ္ ကြာျခားေနျခင္း၊ ေက်ာက္စိမ္းေရာင္းခ်မႈစာရင္းတြင္ ကုမၸဏီမွ ထုတ္ျပန္ေသာ စာရင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံပိုင္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမွ ထုတ္ျပန္ေသာ စာရင္းႏွစ္ခုၾကား ခန္႔မွန္းယူရို သန္း ၃၆၀ ေက်ာ္ တန္ဖိုးရိွသည့္ ေက်ာက္စိမ္း ကီလို ႏွစ္သိန္းနီးပါး ကြာျခားေနျခင္းစသျဖင့္ စာရင္း ကြာျခားခ်က္မ်ားကို အစီရင္ခံစာ တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

“စီးပြားေရးနဲ႔ပတ္သက္ရင္ ႏိုင္ငံပိုင္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြကို ေက်ာ္လြန္လို႔မရတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေျပာင္းဆိုရင္ ဘယ္လိုေျပာင္း မလဲ။ ေရြ႕ဖို႔ ေတာ္ေတာ္ခက္တယ္။ စိန္ေခၚမႈေတြ အရမ္းမ်ား တယ္”ဟု ၎ကဆိုသည္။

EITI အစီရင္ခံစာမ်ားအရ ႏိုင္ငံပိုင္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားမွ ႏိုင္ငံေတာ္ဘတ္ဂ်က္ႏွင့္ အျခားစာရင္းရွင္အေကာင့္မ်ား (Other Accounts) သို႔ အေမရိကန္ေဒၚလာ ဘီလီယံႏွင့္ခ်ီ၍ ႀကီးမားေသာ ေငြလႊဲေျပာင္းမႈမ်ားရိွခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

လက္ရိွရရိွထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားအရ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလအထိ ႏိုင္ငံပိုင္စီးပြားေရးလုပ္ငန္း မ်ား၏ အျခားစာရင္းရွင္ အေကာင့္မ်ားတြင္ ေငြသားလက္က်န္ က်ပ္ေငြ ၁၁ ဒသမ ၄၅ ထရီလီယံ၊ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၈ ဒသမ ၆ ဘီလီယံ ရိွသည္ဟု အၾကမ္းဖ်င္း သိရိွထားေၾကာင္း ယင္းအစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

“OA အေကာင့္ထဲမွာ မသိတဲ့အရာေတြ အမ်ားႀကီး က်န္ေနပါေသးတယ္။ OA အေကာင့္သည္ ဌာနတစ္ခုတည္းရိွေန တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘာေတြသံုးၿပီး ဘာေတြထည့္လဲဆိုတာ မသိဘူး။ ႏိုင္ငံပိုင္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းက ဝင္ေငြေတြ ဘတ္ဂ်က္ထဲမွာ သံုးတယ္လို႔ေျပာေပမယ့္ နားလည္ထားတာကေတာ့ တခ်ိဳ႕ဟာေတြက ဘတ္ဂ်က္ထဲမွာ မပါဘဲ သံုးတာေတြ ရိွႏိုင္တယ္လို႔ သံသယရိွတယ္”ဟု MATA အဖြဲ႔ဝင္ ဦးရဲလင္းျမင့္က ေျပာသည္။

အဆိုပါ အစီရင္ခံစာတြင္ ေရနံႏွင့္သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ လုပ္ငန္း (MOGE) သည္ ၂၀၁၄-၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ၊ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ၂ ႏွစ္တာ ကာလအတြင္း အေမရိကန္ ေဒၚလာသန္းေပါင္း ၁၁၂၄ သန္းႏွင့္ညီမ်ွေသာ ကမ္းလြန္သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕တို႔ကို ျပည္တြင္းေဈးကြက္သို႔ ျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ်ရာတြင္ ဝင္ေငြအျဖစ္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၀၁ သန္းရရိွခဲ့ရာ ျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ်သည့္ ေငြပမာဏႏွင့္ ျပန္လည္ရရိွေသာ ဝင္ေငြပမာဏအၾကား အေမရိကန္ေဒၚလာသန္း ၁၀၀၀ ေက်ာ္ ကြာဟေနသည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

ထို႔ျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ တရုတ္ႏိုင္ငံသို႔ သြယ္တန္းထားေသာ ပိုက္လိုင္းမ်ားသည္ ႏွစ္စဥ္ ျမန္မာက်ပ္ေငြ ဘီလီယံ ေပါင္းမ်ားစြာ ဆံုးရႈံးေနေၾကာင္းသိရသည္။

ေရနံႏွင့္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕က႑၊ ေက်ာက္မ်က္၊ ေက်ာက္စိမ္း က႑ႏွင့္ အျခားေသာသတၲဳက႑တို႔မွ ကုန္ပစၥည္းေပးေခ်မႈ စာရင္းကြာျခားခ်က္၊ ထုတ္လုပ္မႈ စာရင္းကြာျခားခ်က္၊ ေရာင္းခ်မႈစာရင္း ကြာျခားခ်က္ စသည့္ ကြာျခားခ်က္မ်ား ေတြ႕ရွိရၿပီး နိုင္ငံပိုင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားမွ ေဒၚလာ ဘီလီယံနွင့္ခ်ီေသာ ေငြေၾကးဆံုးရွံုးမႈမ်ား မရွိခဲ့ပါက နိုင္ငံတြင္ လက္ရွိတင္ေနသည့္ ေႂကြးၿမီးမ်ားကို အလ်င္အျမန္ ျပန္လည္ေပးဆပ္နိုင္ၿပီး နွစ္စဥ္ေဒၚလာသန္းနွင့္ခ်ီသည့္ အတိုးမ်ား ေပးေနရျခင္းမွ ေလ်ာ့ပါးကင္းလြတ္နိုင္ ေၾကာင္း အစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပသည္။

စက္တင္ဘာ ၂၁

ေဝေဝၿဖိဳး

ႏိုင္ငံပိုင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း ၁၀ ခု၏ အရႈံးျပ ခန္႔မွန္းေငြ ဘီလီယံ ၈၃၃ ေက်ာ္ရိွၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္ဘ႑ာမွ စိုက္ထုတ္ေနရ၍ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ လုပ္သင့္ေၾကာင္း ျမန္မာ ႏိုင္ငံ ပြင့္လင္းျမင္ သာမႈႏွင့္ တာဝန္ ယူမႈ၊ တာဝန္ခံမႈဆိုင္ရာ အရပ္ဘက္ မဟာမိတ္အဖြဲ႔ (MATA)မွ ထုတ္ျပန္ေသာ အစီရင္ခံစာက ဆိုသည္။

ယင္းအစီရင္ခံစာတြင္ လ်ွပ္စစ္ဓာတ္အားထုတ္လုပ္ ေရးလုပ္ငန္း၊ သတင္းႏွင့္ စာနယ္ဇင္းလုပ္ငန္း၊ ျပည္တြင္း ေရေၾကာင္းပို႔ေဆာင္ေရး လုပ္ငန္း၊ ျမန္မာ့မီးရထား၊ ကုန္း လမ္းပို႔ေဆာင္ေရး၊ ျမန္မာ့စာတိုက္ လုပ္ငန္း၊ အမွတ္(၁)အႀကီးစား စက္မႈလုပ္ငန္း၊ အမွတ္(၂)အႀကီးစား စက္မႈ လုပ္ငန္း၊ အမွတ္(၃)အႀကီးစားစက္မႈလုပ္ငန္း၊ ျမန္မာ အမ်ိဳးသား ေလေၾကာင္းလိုင္း စသည့္ ႏိုင္ငံပိုင္စီးပြားေရး လုပ္ငန္း ၁၀ ခုသည္ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ စုစုေပါင္း အရႈံးျပ ခန္႔မွန္း ေငြက်ပ္ ၈၃၃ ဘီလီယံေက်ာ္ရိွ၍ ကုန္က် စရိတ္အမ်ားစုကို ႏိုင္ငံေတာ္ဘ႑ာမွ စိုက္ထုတ္ ကုန္က်ခံေနရသည့္အတြက္ လက္ေတြ႕က်ေသာ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈ လုပ္သင့္သည္ဟု ဆိုသည္။

“ႏိုင္ငံပိုင္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြက စနစ္တက်နဲ႔ ယိုေပါက္ေတြ ရိွတယ္။ အိတ္ေပါက္နဲ႔ ဖားေကာက္ခဲ့ ရတာလည္း ေခတ္အဆက္ဆက္ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ ဒါေတြက ရပ္တန္႔သင့္ၿပီေပါ့။ ကြာျခားေငြက ၂၀၁၄-၂၀၁၅ ဘ႑ာႏွစ္ EITI Report အစီရင္ခံစာတုန္းက ကခ်င္၊ ကယား၊ မေကြး၊ ကရင္၊ မြန္ ေဒသေတြကို တစ္ႏွစ္စာေပးေနတဲ့ ျပည္ေထာင္စု ဘတ္ဂ်က္နဲ႔ ညီမ်ွတယ္။ ႏိုင္ငံပိုင္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ မလုပ္ႏိုင္သေရြ႕ ဖက္ဒရယ္လည္း လုပ္လို႔ရမွာ မဟုတ္ပါဘူး။”ဟု MATAအဖြဲ႔ဝင္ ေဒၚမိုးမိုးထြန္းက ေျပာသည္။

ႏိုင္ငံပိုင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းစုမ်ား၏ စာရင္း ဇယား မ်ားကို စာျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ႏႈတ္ျဖင့္ေသာ္ လည္းေကာင္း ေတာင္းယူစစ္ေဆးရာတြင္ ခက္ခဲမႈမ်ား ရိွၿပီး စနစ္တက် မွားယြင္းမႈရိွေနေၾကာင္း သိရသည္။

ႏိုင္ငံပိုင္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းစုမ်ားျဖစ္သည့္ ေရနံႏွင့္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕က႑ ထုတ္လုပ္မႈစာရင္းတြင္ ကုမၸဏီမွ ထုတ္ျပန္ေသာ စာရင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံပိုင္စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမွ ထုတ္ျပန္ေသာ စာရင္းႏွစ္ခုအၾကား ခန္႔မွန္း အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁ ဒသမ ၂ ဘီလီယံနီးပါး တန္ဖိုးရိွေသာ ဓာတ္ေငြ႕ကုဗသန္းေပါင္း တစ္သိန္းေက်ာ္ ကြာျခားေနျခင္း၊ ေက်ာက္စိမ္းေရာင္းခ်မႈစာရင္းတြင္ ကုမၸဏီမွ ထုတ္ျပန္ေသာ စာရင္းႏွင့္ ႏိုင္ငံပိုင္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမွ ထုတ္ျပန္ေသာ စာရင္းႏွစ္ခုၾကား ခန္႔မွန္းယူရို သန္း ၃၆၀ ေက်ာ္ တန္ဖိုးရိွသည့္ ေက်ာက္စိမ္း ကီလို ႏွစ္သိန္းနီးပါး ကြာျခားေနျခင္းစသျဖင့္ စာရင္း ကြာျခားခ်က္မ်ားကို အစီရင္ခံစာ တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

“စီးပြားေရးနဲ႔ပတ္သက္ရင္ ႏိုင္ငံပိုင္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြကို ေက်ာ္လြန္လို႔မရတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေျပာင္းဆိုရင္ ဘယ္လိုေျပာင္း မလဲ။ ေရြ႕ဖို႔ ေတာ္ေတာ္ခက္တယ္။ စိန္ေခၚမႈေတြ အရမ္းမ်ား တယ္”ဟု ၎ကဆိုသည္။

EITI အစီရင္ခံစာမ်ားအရ ႏိုင္ငံပိုင္စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားမွ ႏိုင္ငံေတာ္ဘတ္ဂ်က္ႏွင့္ အျခားစာရင္းရွင္အေကာင့္မ်ား (Other Accounts) သို႔ အေမရိကန္ေဒၚလာ ဘီလီယံႏွင့္ခ်ီ၍ ႀကီးမားေသာ ေငြလႊဲေျပာင္းမႈမ်ားရိွခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

လက္ရိွရရိွထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားအရ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလအထိ ႏိုင္ငံပိုင္စီးပြားေရးလုပ္ငန္း မ်ား၏ အျခားစာရင္းရွင္ အေကာင့္မ်ားတြင္ ေငြသားလက္က်န္ က်ပ္ေငြ ၁၁ ဒသမ ၄၅ ထရီလီယံ၊ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၈ ဒသမ ၆ ဘီလီယံ ရိွသည္ဟု အၾကမ္းဖ်င္း သိရိွထားေၾကာင္း ယင္းအစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

“OA အေကာင့္ထဲမွာ မသိတဲ့အရာေတြ အမ်ားႀကီး က်န္ေနပါေသးတယ္။ OA အေကာင့္သည္ ဌာနတစ္ခုတည္းရိွေန တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘာေတြသံုးၿပီး ဘာေတြထည့္လဲဆိုတာ မသိဘူး။ ႏိုင္ငံပိုင္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းက ဝင္ေငြေတြ ဘတ္ဂ်က္ထဲမွာ သံုးတယ္လို႔ေျပာေပမယ့္ နားလည္ထားတာကေတာ့ တခ်ိဳ႕ဟာေတြက ဘတ္ဂ်က္ထဲမွာ မပါဘဲ သံုးတာေတြ ရိွႏိုင္တယ္လို႔ သံသယရိွတယ္”ဟု MATA အဖြဲ႔ဝင္ ဦးရဲလင္းျမင့္က ေျပာသည္။

အဆိုပါ အစီရင္ခံစာတြင္ ေရနံႏွင့္သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕ လုပ္ငန္း (MOGE) သည္ ၂၀၁၄-၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ၊ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ၂ ႏွစ္တာ ကာလအတြင္း အေမရိကန္ ေဒၚလာသန္းေပါင္း ၁၁၂၄ သန္းႏွင့္ညီမ်ွေသာ ကမ္းလြန္သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕တို႔ကို ျပည္တြင္းေဈးကြက္သို႔ ျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ်ရာတြင္ ဝင္ေငြအျဖစ္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၀၁ သန္းရရိွခဲ့ရာ ျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ်သည့္ ေငြပမာဏႏွင့္ ျပန္လည္ရရိွေသာ ဝင္ေငြပမာဏအၾကား အေမရိကန္ေဒၚလာသန္း ၁၀၀၀ ေက်ာ္ ကြာဟေနသည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

ထို႔ျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ တရုတ္ႏိုင္ငံသို႔ သြယ္တန္းထားေသာ ပိုက္လိုင္းမ်ားသည္ ႏွစ္စဥ္ ျမန္မာက်ပ္ေငြ ဘီလီယံ ေပါင္းမ်ားစြာ ဆံုးရႈံးေနေၾကာင္းသိရသည္။

ေရနံႏွင့္ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႕က႑၊ ေက်ာက္မ်က္၊ ေက်ာက္စိမ္း က႑ႏွင့္ အျခားေသာသတၲဳက႑တို႔မွ ကုန္ပစၥည္းေပးေခ်မႈ စာရင္းကြာျခားခ်က္၊ ထုတ္လုပ္မႈ စာရင္းကြာျခားခ်က္၊ ေရာင္းခ်မႈစာရင္း ကြာျခားခ်က္ စသည့္ ကြာျခားခ်က္မ်ား ေတြ႕ရွိရၿပီး နိုင္ငံပိုင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားမွ ေဒၚလာ ဘီလီယံနွင့္ခ်ီေသာ ေငြေၾကးဆံုးရွံုးမႈမ်ား မရွိခဲ့ပါက နိုင္ငံတြင္ လက္ရွိတင္ေနသည့္ ေႂကြးၿမီးမ်ားကို အလ်င္အျမန္ ျပန္လည္ေပးဆပ္နိုင္ၿပီး နွစ္စဥ္ေဒၚလာသန္းနွင့္ခ်ီသည့္ အတိုးမ်ား ေပးေနရျခင္းမွ ေလ်ာ့ပါးကင္းလြတ္နိုင္ ေၾကာင္း အစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပသည္။

Leave a Reply