ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ကိုတည္ေထာင္ရင္း အမွားမ်ားစြာက်ဴးလြန္မိခဲ့ဟု ဇူကာဘတ္ ဝန္ခံ

0
149

ဆန္ဖရန္စစၥကို ေဖေဖာ္ဝါရီ ၆

ကမာၻ႕အႀကီးဆံုးလူမႈကြန္ရက္ျဖစ္သည့္ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ကိုတည္ေထာင္ရင္း အမွားမ်ားစြာက်ဴးလြန္မိခဲ့ဟု ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ပူးတဲြတည္ေထာင္သူျဖစ္သလို အမႈေဆာင္အရာရွိလည္းျဖစ္သည့္ မာ့ခ္ဇူကာဘတ္က ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ ၁၄ ႏွစ္ျပည့္အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၅ ရက္တြင္ ဝန္ခံေျပာဆုိခဲ့သည္။

“လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြမွာ ကၽြန္ေတာ္ အမွားမ်ိဳးစံုက်ဴးလြန္ခဲ့ပါတယ္၊ နည္းပညာပိုင္း အလဲြေတြအမ်ားႀကီးလုပ္ခဲ့ပါတယ္။မယံုသင့္သူေတြကုိ ယံုခဲ့ၿပီး အရည္အခ်င္းရွိတဲ့သူေတြကုိ မသက္ဆိုင္တဲ့ေနရာေတြမွာ ခန္႔ထားမိခဲ့ပါတယ္၊ အေရးပါတဲ့ က႑ေတြကိုလြတ္သြားခဲ့ဖူးပါတယ္၊ မေအာင္ျမင္တဲဲ့ ထုတ္ကုန္တစ္ခုၿပီးတစ္ခုကုိလည္း ထုတ္ခဲ့ပါတယ္” ဟု ဇူကာဘတ္က ၎၏ေဖ့စ္ဘြတ္္ခ္စာမ်က္ႏွာတြင္ေရးသားခဲ့သည္။

လြန္ခ့ဲေသာ ၁၄ ႏွစ္ ဟားဗတ္တကၠသုိလ္ေက်ာင္းသားဘဝတြင္ ဇူကာဘတ္ႏွင့္ သူငယ္ခ်င္းတစ္စုတို႔ တည္ေထာင္ခဲ့သည့္ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ကုိ ယခုအခ်ိန္တြင္ အသံုးျပဳသူ ႏွစ္ဘီလီယံခန္႔ရွိေနၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္သည္ သတင္းမွားမ်ားျဖန္႔ခ်ိျခင္းႏွင့္ ဝါဒျဖန႔္ခ်ိျခင္းတုိ႔အတြက္ အသံုးခ်ခံျဖစ္ေနေၾကာင္း ေဝဖန္မႈမ်ားရွိေနၿပီျဖစ္သည္။ လူမႈမီဒီယာ အသံုးျပဳခ်ိန္နည္းသြားၿပီး မိသားစုႏွင့္ မိတ္ေဆြမ်ားကို အခ်ိန္ပိုေပးႏုိင္ေရး အတြက္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားျပဳလုပ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္က မၾကာေသးမီရက္မ်ားအတြင္း ေျပာဆုိခဲ့သည္။

“ကၽြန္ေတာ္တို႔ လူ႔အသိုင္းအဝုိင္းရွိေနတယ္ဆိုတာ အမွားေတြကို ေရွာင္ႏုိင္လို႔မဟုတ္ပါဘူး၊ အခက္အခဲေတြကို ေျဖရွင္းႏုိင္ဖို႔အတြက္ ဆက္လက္ႀကိဳးစားေနျခင္းပါပဲ။ မေအာင္ဘူးဆိုတာ သိသိႀကီးနဲ႔ ဆက္လက္အားထုတ္ႀကိဳးပမ္းျခင္းပါပဲ၊ ဒီလုိနည္းနဲ႔ပဲ တုိးတက္မႈရွိေအာင္ လုပ္ႏုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္” ဟု ဇူကာဘတ္ကေျပာဆုိခဲ့သည္။

ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္အသံုးျပဳသူမ်ားကိုစစ္တမ္းေကာက္ယူၿပီး လူမႈမီဒီယာ နယူးစ္ဖိဒ္၌ ယံုၾကည္စရာေကာင္းေသာ သတင္းမ်ားသာရွိေနရန္ အဓိကထားလုပ္ေဆာင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဇူကာဘတ္က လြန္ခဲ့ေသာ ၁၈ ရက္ခန္႔တြင္ေျပာဆုိခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။

သတင္းဌာနမ်ား၏ယံုၾကည္စရာေကာင္းမႈကုိ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ရွိ အမႈေဆာင္အရာရွိမ်ားႏွင့္ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားက သံုးသပ္မည္မဟုတ္ဘဲ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္အသံုးျပဳသူမ်ားကသာ သံုးသပ္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ကုမၸဏီကေျပာဆုိခဲ့သည္။

လူမႈမီဒီယာမ်ားသည္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကုိ ယခင္ထက္ ပုိမုိလွ်င္ျမန္စြာျဖန္႔ခ်ိႏုိင္ေသာေၾကာင့္ သတင္းမွားျဖန္႔မႈျပႆနာကို အခ်ိန္မီမေျဖရွင္းပါက သတင္းမွားမ်ားပိုမိုျမန္ဆန္စြာပ်ံ႕ႏွံ႔သြားႏုိင္ေၾကာင္း ဇူကာဘတ္ကေျပာဆုိခဲ့သည္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ဥေရာပရွိ ေရြးေကာက္ပဲြမ်ား မက်င္းပမီတြင္ သတင္းတုမ်ားထြက္ေပၚခဲ့မႈအတြက္ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္အပါအဝင္ လူမႈမီဒီယာမ်ားေဝဖန္ခံေနရသည္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ အေမရိကန္သမၼတေရြးေကာက္ပဲြမတိုင္မီတြင္ ႐ုရွားႏွင့္ဆက္စပ္မႈရွိေသာ ႏုိင္ငံေရးေၾကာ္ျငာမ်ားကို ေဖာ္ျပခြင့္ျပဳခဲ့သည့္အတြက္ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္သည္ ေဝဖန္ျပစ္တင္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။

လူ႔အဖဲြ႕အစည္းတြင္း အမုန္းတရားႏွင့္ လူမ်ိဳးေရးခဲြျခားေသာ စကားေျပာဆုိမႈမ်ားမရွိေစရန္၊ ႏုိင္ငံမ်ားက ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ မႈမွကာကြယ္ရန္၊ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္အသံုးျပဳခ်ိန္သည္ အက်ိဳးရွိေစသည့္ အခ်ိန္ျဖစ္ေစရန္ အစရွိသည့္ ကိစၥရပ္မ်ားကိုသာ အဓိက ထားေတာ့ မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဇူကာဘတ္ကေျပာဆုိခဲ့သည္။

“မွားယြင္းမႈ၊ အလဲြသံုးစားမႈတိုင္းကိုေတာ့ မတားဆီးႏုိင္ပါဘူး၊ ဒါေပမယ့္ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ကုိ လဲြမွားစြာအသံုးျပဳတာေတြကိုေတာ့ တားဆီးႏုိင္ေအာင္ လုပ္ေနပါတယ္” ဟု ဇူကာဘတ္က ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္စာမ်က္ႏွာ တြင္ေရးသားခဲ့သည္။

လူမႈမီဒီယာသည္ ဒီမိုကေရစီစနစ္အတြက္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈတစ္ခုျဖစ္လာ ႏိုင္ေၾကာင္း ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ကုမၸဏီက ဇန္နဝါရီ ၂၂ ရက္တြင္ ဝန္ခံေျပာဆုိ ခဲ့သည္။ ေကာင္းမြန္စြာလည္ပတ္ေနသည့္ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကိုပင္ ထိခိုက္မႈရွိေအာင္ အင္တာနက္ကလုပ္ေဆာင္ႏုိင္ပံုကုိ မ်က္ကြယ္ျပဳ ထားမည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ကုမၸဏီ၏ျပည္သူ႔ေရးရာ ဌာန အႀကီးအကဲ ဆာမီဓခ်ာကရာဘာတီက ဘေလာ့ပို႔စ္တစ္ခု တြင္ေျပာဆုိ ခဲ့သည္။

“၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွာ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ဟာ မေကာင္းမႈျပဳသူေတြက ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ ကုိ အလဲြသံုးခ့ဲတာကို သတိထားမိဖို႔ ေနာက္က်ခဲ့ပါတယ္၊ ဒီလိုမ်ိဳး ထပ္မျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းေနပါတယ္” ဟု ခ်ာကရာဘာတီက ေျပာဆုိခဲ့သည္။အဖ်က္သေဘာ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈမ်ားကို တန္ျပန္ၿပီး ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္အား ဒီမိုကေရစီနည္းက်ေကာင္းမြန္ေသာ ရလဒ္မ်ားထြက္ေပၚေရးအတြက္ အသံုးျပဳလာေရးကိုႀကိဳးပမ္းမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္၏ ကမာၻလံုးဆို္င္ရာႏုိင္ငံေရးႏွင့္ အစိုးရ ဆက္ဆံေရးဌာနအႀကီးအကဲ ေကတီဟာဘက္သ္ကေျပာဆုိခဲ့သည္။

AFP

႐ုိးေျမ

ဆန္ဖရန္စစၥကို ေဖေဖာ္ဝါရီ ၆

ကမာၻ႕အႀကီးဆံုးလူမႈကြန္ရက္ျဖစ္သည့္ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ကိုတည္ေထာင္ရင္း အမွားမ်ားစြာက်ဴးလြန္မိခဲ့ဟု ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ပူးတဲြတည္ေထာင္သူျဖစ္သလို အမႈေဆာင္အရာရွိလည္းျဖစ္သည့္ မာ့ခ္ဇူကာဘတ္က ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ ၁၄ ႏွစ္ျပည့္အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၅ ရက္တြင္ ဝန္ခံေျပာဆုိခဲ့သည္။

“လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြမွာ ကၽြန္ေတာ္ အမွားမ်ိဳးစံုက်ဴးလြန္ခဲ့ပါတယ္၊ နည္းပညာပိုင္း အလဲြေတြအမ်ားႀကီးလုပ္ခဲ့ပါတယ္။မယံုသင့္သူေတြကုိ ယံုခဲ့ၿပီး အရည္အခ်င္းရွိတဲ့သူေတြကုိ မသက္ဆိုင္တဲ့ေနရာေတြမွာ ခန္႔ထားမိခဲ့ပါတယ္၊ အေရးပါတဲ့ က႑ေတြကိုလြတ္သြားခဲ့ဖူးပါတယ္၊ မေအာင္ျမင္တဲဲ့ ထုတ္ကုန္တစ္ခုၿပီးတစ္ခုကုိလည္း ထုတ္ခဲ့ပါတယ္” ဟု ဇူကာဘတ္က ၎၏ေဖ့စ္ဘြတ္္ခ္စာမ်က္ႏွာတြင္ေရးသားခဲ့သည္။

လြန္ခ့ဲေသာ ၁၄ ႏွစ္ ဟားဗတ္တကၠသုိလ္ေက်ာင္းသားဘဝတြင္ ဇူကာဘတ္ႏွင့္ သူငယ္ခ်င္းတစ္စုတို႔ တည္ေထာင္ခဲ့သည့္ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ကုိ ယခုအခ်ိန္တြင္ အသံုးျပဳသူ ႏွစ္ဘီလီယံခန္႔ရွိေနၿပီျဖစ္ေသာ္လည္း ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္သည္ သတင္းမွားမ်ားျဖန္႔ခ်ိျခင္းႏွင့္ ဝါဒျဖန႔္ခ်ိျခင္းတုိ႔အတြက္ အသံုးခ်ခံျဖစ္ေနေၾကာင္း ေဝဖန္မႈမ်ားရွိေနၿပီျဖစ္သည္။ လူမႈမီဒီယာ အသံုးျပဳခ်ိန္နည္းသြားၿပီး မိသားစုႏွင့္ မိတ္ေဆြမ်ားကို အခ်ိန္ပိုေပးႏုိင္ေရး အတြက္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားျပဳလုပ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္က မၾကာေသးမီရက္မ်ားအတြင္း ေျပာဆုိခဲ့သည္။

“ကၽြန္ေတာ္တို႔ လူ႔အသိုင္းအဝုိင္းရွိေနတယ္ဆိုတာ အမွားေတြကို ေရွာင္ႏုိင္လို႔မဟုတ္ပါဘူး၊ အခက္အခဲေတြကို ေျဖရွင္းႏုိင္ဖို႔အတြက္ ဆက္လက္ႀကိဳးစားေနျခင္းပါပဲ။ မေအာင္ဘူးဆိုတာ သိသိႀကီးနဲ႔ ဆက္လက္အားထုတ္ႀကိဳးပမ္းျခင္းပါပဲ၊ ဒီလုိနည္းနဲ႔ပဲ တုိးတက္မႈရွိေအာင္ လုပ္ႏုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္” ဟု ဇူကာဘတ္ကေျပာဆုိခဲ့သည္။

ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္အသံုးျပဳသူမ်ားကိုစစ္တမ္းေကာက္ယူၿပီး လူမႈမီဒီယာ နယူးစ္ဖိဒ္၌ ယံုၾကည္စရာေကာင္းေသာ သတင္းမ်ားသာရွိေနရန္ အဓိကထားလုပ္ေဆာင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဇူကာဘတ္က လြန္ခဲ့ေသာ ၁၈ ရက္ခန္႔တြင္ေျပာဆုိခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။

သတင္းဌာနမ်ား၏ယံုၾကည္စရာေကာင္းမႈကုိ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ရွိ အမႈေဆာင္အရာရွိမ်ားႏွင့္ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားက သံုးသပ္မည္မဟုတ္ဘဲ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္အသံုးျပဳသူမ်ားကသာ သံုးသပ္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ကုမၸဏီကေျပာဆုိခဲ့သည္။

လူမႈမီဒီယာမ်ားသည္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကုိ ယခင္ထက္ ပုိမုိလွ်င္ျမန္စြာျဖန္႔ခ်ိႏုိင္ေသာေၾကာင့္ သတင္းမွားျဖန္႔မႈျပႆနာကို အခ်ိန္မီမေျဖရွင္းပါက သတင္းမွားမ်ားပိုမိုျမန္ဆန္စြာပ်ံ႕ႏွံ႔သြားႏုိင္ေၾကာင္း ဇူကာဘတ္ကေျပာဆုိခဲ့သည္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ဥေရာပရွိ ေရြးေကာက္ပဲြမ်ား မက်င္းပမီတြင္ သတင္းတုမ်ားထြက္ေပၚခဲ့မႈအတြက္ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္အပါအဝင္ လူမႈမီဒီယာမ်ားေဝဖန္ခံေနရသည္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ အေမရိကန္သမၼတေရြးေကာက္ပဲြမတိုင္မီတြင္ ႐ုရွားႏွင့္ဆက္စပ္မႈရွိေသာ ႏုိင္ငံေရးေၾကာ္ျငာမ်ားကို ေဖာ္ျပခြင့္ျပဳခဲ့သည့္အတြက္ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္သည္ ေဝဖန္ျပစ္တင္ျခင္းခံခဲ့ရသည္။

လူ႔အဖဲြ႕အစည္းတြင္း အမုန္းတရားႏွင့္ လူမ်ိဳးေရးခဲြျခားေသာ စကားေျပာဆုိမႈမ်ားမရွိေစရန္၊ ႏုိင္ငံမ်ားက ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္ မႈမွကာကြယ္ရန္၊ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္အသံုးျပဳခ်ိန္သည္ အက်ိဳးရွိေစသည့္ အခ်ိန္ျဖစ္ေစရန္ အစရွိသည့္ ကိစၥရပ္မ်ားကိုသာ အဓိက ထားေတာ့ မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဇူကာဘတ္ကေျပာဆုိခဲ့သည္။

“မွားယြင္းမႈ၊ အလဲြသံုးစားမႈတိုင္းကိုေတာ့ မတားဆီးႏုိင္ပါဘူး၊ ဒါေပမယ့္ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ကုိ လဲြမွားစြာအသံုးျပဳတာေတြကိုေတာ့ တားဆီးႏုိင္ေအာင္ လုပ္ေနပါတယ္” ဟု ဇူကာဘတ္က ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္စာမ်က္ႏွာ တြင္ေရးသားခဲ့သည္။

လူမႈမီဒီယာသည္ ဒီမိုကေရစီစနစ္အတြက္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈတစ္ခုျဖစ္လာ ႏိုင္ေၾကာင္း ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ကုမၸဏီက ဇန္နဝါရီ ၂၂ ရက္တြင္ ဝန္ခံေျပာဆုိ ခဲ့သည္။ ေကာင္းမြန္စြာလည္ပတ္ေနသည့္ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကိုပင္ ထိခိုက္မႈရွိေအာင္ အင္တာနက္ကလုပ္ေဆာင္ႏုိင္ပံုကုိ မ်က္ကြယ္ျပဳ ထားမည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ကုမၸဏီ၏ျပည္သူ႔ေရးရာ ဌာန အႀကီးအကဲ ဆာမီဓခ်ာကရာဘာတီက ဘေလာ့ပို႔စ္တစ္ခု တြင္ေျပာဆုိ ခဲ့သည္။

“၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွာ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ဟာ မေကာင္းမႈျပဳသူေတြက ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ ကုိ အလဲြသံုးခ့ဲတာကို သတိထားမိဖို႔ ေနာက္က်ခဲ့ပါတယ္၊ ဒီလိုမ်ိဳး ထပ္မျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္းေနပါတယ္” ဟု ခ်ာကရာဘာတီက ေျပာဆုိခဲ့သည္။အဖ်က္သေဘာ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈမ်ားကို တန္ျပန္ၿပီး ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္အား ဒီမိုကေရစီနည္းက်ေကာင္းမြန္ေသာ ရလဒ္မ်ားထြက္ေပၚေရးအတြက္ အသံုးျပဳလာေရးကိုႀကိဳးပမ္းမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္၏ ကမာၻလံုးဆို္င္ရာႏုိင္ငံေရးႏွင့္ အစိုးရ ဆက္ဆံေရးဌာနအႀကီးအကဲ ေကတီဟာဘက္သ္ကေျပာဆုိခဲ့သည္။

AFP

႐ုိးေျမ

Leave a Reply