မ်ိဳးတုံးရန္အဆင့္ရွိေနသည့္ ေဒသရင္းဖြားမ်ဳိးစိတ္ျဖစ္ေသာ တုိက္လိပ္ အေကာင္ ၃၀ လႊတ္

0
194

ခႏၱီး၊ မတ္ ၁၃၊ ၂၀၁၈

စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး ခႏၱီးခရိုင္ ခ်င္းတြင္းျမစ္ အထက္ပိုင္း လင္းဖား ေက်းရြာတြင္ မ်ိဳးတံုးရန္အဆင့္ရွိေနသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေဒသရင္းဖြား မ်ဳိးစိတ္ျဖစ္ေသာ တိုက္လိပ္ အေကာင္ ၃၀ ကို မတ္လ ၁၃ ရက္ေန႔က လႊတ္ေပးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ထိုသို႔ တိုက္လိပ္မ်ားကို လႊတ္နိုင္ရန္အတြက္ တုိက္လိပ္မ်ား ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ေရးကို သစ္ေတာဦးစီးဌာနႏွင့္အတူ သားငွက္ထိိန္္းသိမ္း ေရးအဖြဲ႕ (ျမန္မာႏိုင္ငံအစီအစဥ္)၊ လိပ္မ်ဳိးဆက္ရွင္သန္ေရးအဖြဲ႕ (TSA) တို႔ ပူးေပါင္း၍ ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖစ္သည္။

“သူတို႔ကို လႊတ္တယ္ဆိုေပမယ့္ လံုးဝႀကီးလႊတ္လိုက္တာမဟုတ္ပဲ ၿခံခတ္ထားတယ္ ။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ျမစ္ထဲ တိုက္ရိုက္လႊတ္လိုက္ရင္ ပိုက္ေတြ ညိွမွာဆိုေတာ့ နွစ္လေလာက္ ၿခံေခတ္ၿပီး ျမစ္သဘာဝကို သိေအာင္ထားထားေသးတာျဖစ္တယ္ ။´´ ဟု သားငွက္ထိိန္္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕ (ျမန္မာႏိုင္ငံအစီအစဥ္) မွ တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးျဖစ္သည့္ ကိုဖိုးငယ္ က ေျပာသည္။

ထို႔အျပင္ ခ်င္းတြင္းျမစ္အတြင္ လႊတ္သည့္ တိုက္လိပ္ အေကာင္ (၃၀) တြင္ (၁၀) ေကာင္ကို Telemetry စက္တပ္ဆင္ထားၿပီး လႊတ္လိုက္သည့္ အဆိုပါတိုက္လိပ္မ်ားကို ျပန္လည္ေျခရာခံနိုင္ရန္ ေဆာင္ရြက္ထားေၾကာင္း သိရသည္။

ထိုသို႔ တိုက္လိပ္မ်ားကို ထိန္းသိမ္းၿပီး သဘာဝထဲသို႔ ျပန္လႊတ္ျခင္းကို ၂၀၀၇ ခုႏွစ္တြင္ ၁၀ ေကာင္၊ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ၇ ေကာင္၊ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ထဲတြင္ အေကာင္ ၆၀ ႏွင့္ ယခု ၂၀၁၈ ခုႏွစ္တြင္ ေနာက္ဆုံး အႀကိမ္အျဖစ္ အေကာင္ ၃၀ ျပန္လႊတ္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

အျခားႏိုင္ငံမ်ားတြင္ မေတြ႕ရေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္သာ ရွိသည့္ ေဒသရင္း ဖြားမ်ဳိးစိတ္ (Batagur trivittata) ျမန္မာ့တိုက္လိပ္ (ေခၚ) လိပ္ခုံး မွာ မ်ဳိးသုဥ္းလုနီးပါး အႏၲရာယ္ရွိေသာ အဆင့္ သတ္မွတ္ထားသည့္ ရွားပါး လိပ္ျဖစ္ပါသည္။ ေရွးယခင္က ဧရာဝတီျမစ္၊ ခ်င္းတြင္းျမစ္၊ စစ္ေတာင္း ျမစ္ႏွင့္ သံလြင္ျမစ္ေအာက္ပိုင္းတို႕တြင္ ေပါမ်ားစြာေတြ႕ရွိခဲ့ရေသာ္လည္း ယခုအခါတြင္ လိပ္ဥမ်ားအား ေဖၚယူစားသံုးျခင္း၊ အရြယ္ေရာက္ၿပီးေသာ လိပ္မ်ားအား ဖမ္းဆီးစားေသာက္ျခင္းႏွင့္ ငါးဖမ္းကိရိယာမ်ားတြင္ မေတာ္ တဆၿငိ၍ ေသဆံုးျခင္းမ်ားေၾကာင့္ ယခုအခါတြင္ ခ်င္းတြင္ျမစ္အထက္ပိုင္းရွိ ထမံသီေဘးမဲ့ေတာ ဝန္းက်င္ေဒသတြင္သာ ေတြ႕ရွိရပါေတာ့သည္။

ႏိုင္လင္းဦး

ပံု – WCS MYANMAR

ခႏၱီး၊ မတ္ ၁၃၊ ၂၀၁၈

စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး ခႏၱီးခရိုင္ ခ်င္းတြင္းျမစ္ အထက္ပိုင္း လင္းဖား ေက်းရြာတြင္ မ်ိဳးတံုးရန္အဆင့္ရွိေနသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေဒသရင္းဖြား မ်ဳိးစိတ္ျဖစ္ေသာ တိုက္လိပ္ အေကာင္ ၃၀ ကို မတ္လ ၁၃ ရက္ေန႔က လႊတ္ေပးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ထိုသို႔ တိုက္လိပ္မ်ားကို လႊတ္နိုင္ရန္အတြက္ တုိက္လိပ္မ်ား ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ေရးကို သစ္ေတာဦးစီးဌာနႏွင့္အတူ သားငွက္ထိိန္္းသိမ္း ေရးအဖြဲ႕ (ျမန္မာႏိုင္ငံအစီအစဥ္)၊ လိပ္မ်ဳိးဆက္ရွင္သန္ေရးအဖြဲ႕ (TSA) တို႔ ပူးေပါင္း၍ ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖစ္သည္။

“သူတို႔ကို လႊတ္တယ္ဆိုေပမယ့္ လံုးဝႀကီးလႊတ္လိုက္တာမဟုတ္ပဲ ၿခံခတ္ထားတယ္ ။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ျမစ္ထဲ တိုက္ရိုက္လႊတ္လိုက္ရင္ ပိုက္ေတြ ညိွမွာဆိုေတာ့ နွစ္လေလာက္ ၿခံေခတ္ၿပီး ျမစ္သဘာဝကို သိေအာင္ထားထားေသးတာျဖစ္တယ္ ။´´ ဟု သားငွက္ထိိန္္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕ (ျမန္မာႏိုင္ငံအစီအစဥ္) မွ တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးျဖစ္သည့္ ကိုဖိုးငယ္ က ေျပာသည္။

ထို႔အျပင္ ခ်င္းတြင္းျမစ္အတြင္ လႊတ္သည့္ တိုက္လိပ္ အေကာင္ (၃၀) တြင္ (၁၀) ေကာင္ကို Telemetry စက္တပ္ဆင္ထားၿပီး လႊတ္လိုက္သည့္ အဆိုပါတိုက္လိပ္မ်ားကို ျပန္လည္ေျခရာခံနိုင္ရန္ ေဆာင္ရြက္ထားေၾကာင္း သိရသည္။

ထိုသို႔ တိုက္လိပ္မ်ားကို ထိန္းသိမ္းၿပီး သဘာဝထဲသို႔ ျပန္လႊတ္ျခင္းကို ၂၀၀၇ ခုႏွစ္တြင္ ၁၀ ေကာင္၊ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ၇ ေကာင္၊ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ထဲတြင္ အေကာင္ ၆၀ ႏွင့္ ယခု ၂၀၁၈ ခုႏွစ္တြင္ ေနာက္ဆုံး အႀကိမ္အျဖစ္ အေကာင္ ၃၀ ျပန္လႊတ္ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

အျခားႏိုင္ငံမ်ားတြင္ မေတြ႕ရေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္သာ ရွိသည့္ ေဒသရင္း ဖြားမ်ဳိးစိတ္ (Batagur trivittata) ျမန္မာ့တိုက္လိပ္ (ေခၚ) လိပ္ခုံး မွာ မ်ဳိးသုဥ္းလုနီးပါး အႏၲရာယ္ရွိေသာ အဆင့္ သတ္မွတ္ထားသည့္ ရွားပါး လိပ္ျဖစ္ပါသည္။ ေရွးယခင္က ဧရာဝတီျမစ္၊ ခ်င္းတြင္းျမစ္၊ စစ္ေတာင္း ျမစ္ႏွင့္ သံလြင္ျမစ္ေအာက္ပိုင္းတို႕တြင္ ေပါမ်ားစြာေတြ႕ရွိခဲ့ရေသာ္လည္း ယခုအခါတြင္ လိပ္ဥမ်ားအား ေဖၚယူစားသံုးျခင္း၊ အရြယ္ေရာက္ၿပီးေသာ လိပ္မ်ားအား ဖမ္းဆီးစားေသာက္ျခင္းႏွင့္ ငါးဖမ္းကိရိယာမ်ားတြင္ မေတာ္ တဆၿငိ၍ ေသဆံုးျခင္းမ်ားေၾကာင့္ ယခုအခါတြင္ ခ်င္းတြင္ျမစ္အထက္ပိုင္းရွိ ထမံသီေဘးမဲ့ေတာ ဝန္းက်င္ေဒသတြင္သာ ေတြ႕ရွိရပါေတာ့သည္။

ႏိုင္လင္းဦး

ပံု – WCS MYANMAR

Leave a Reply